Czy olej w silniku paruje?

Wielu kierowców podczas rutynowej kontroli poziomu płynów eksploatacyjnych zadaje sobie pytanie, dlaczego po kilku tysiącach kilometrów stan środka smarnego na bagnecie jest niższy, mimo braku widocznych wycieków pod autem. Zjawisko znikania oleju silnikowego jest powszechne, jednak warto zrozumieć, czy rzeczywiście mamy do czynienia z jego fizycznym parowaniem, czy raczej z naturalnym procesem eksploatacyjnym, który zachodzi wewnątrz skomplikowanej jednostki napędowej.

Czy olej faktycznie paruje

Odpowiedź brzmi: tak, olej silnikowy wykazuje pewną tendencję do parowania, jednak w warunkach prawidłowej pracy silnika proces ten jest znikomy. Wszystkie oleje bazowe mają określoną temperaturę zapłonu oraz tak zwaną lotność, określaną w testach laboratoryjnych jako test Noacka. Mierzy on procentową utratę masy oleju w wyniku odparowania po godzinie przebywania w temperaturze 250 stopni Celsjusza. Wysokiej jakości oleje syntetyczne charakteryzują się znacznie niższą lotnością niż produkty mineralne, co czyni je bardziej odpornymi na ubytki w ekstremalnych warunkach pracy.

Dlaczego poziom oleju spada

W rzeczywistości za ubytek oleju rzadko odpowiada samo parowanie. Znacznie częściej przyczyną jest spalanie katalityczne lub mechaniczne. Oto główne powody, dla których poziom oleju obniża się w trakcie eksploatacji:

• Nieszczelność pierścieni tłokowych: olej przedostaje się do komory spalania i jest wypalany wraz z mieszanką paliwową.
• Zużycie uszczelniaczy zaworowych: środek smarny ścieka po trzonkach zaworów bezpośrednio do cylindrów.
• Praca turbosprężarki: nieszczelności w układzie doładowania mogą powodować zasysanie oleju do układu dolotowego.
• Odma silnika: opary oleju są kierowane do układu dolotowego w celu spalenia, co jest procesem celowym, ale przy zużytym silniku może prowadzić do większych ubytków.

Ciekawostka o lotności olejów

Czy wiedziałeś, że w nowoczesnych silnikach o małej pojemności, które pracują pod dużym obciążeniem (tak zwany downsizing), temperatura oleju może w krótkim czasie przekroczyć 130 stopni Celsjusza? W takich warunkach oleje o słabszych parametrach jakościowych mogą wykazywać znacznie wyższą tendencję do odparowywania lekkich frakcji. Dlatego producenci pojazdów kładą tak duży nacisk na stosowanie olejów o konkretnych normach jakościowych, które gwarantują stabilność chemiczną nawet w trudnych warunkach termicznych.

Jak ograniczyć ubytki oleju

Aby zminimalizować ryzyko nadmiernego ubytku oleju, warto zadbać o kilka kluczowych aspektów technicznych. Regularna wymiana filtra powietrza oraz dbałość o drożność układu odmy to podstawa. Ważne jest również unikanie częstej jazdy na bardzo wysokich obrotach bezpośrednio po uruchomieniu zimnego silnika, co chroni pierścienie tłokowe przed przedwczesnym zużyciem. Jeśli zauważysz, że Twój silnik wymaga częstego dolewania oleju, warto skonsultować się z mechanikiem, aby wykluczyć usterki mechaniczne, których nie rozwiąże sama zmiana marki oleju na inny produkt.