Czy opłaty kartowe zostaną w końcu obniżone? Na szczeblu unijnym bada je Parlament Europejski

Płacisz kartą za poranną kawę, cotygodniowe zakupy czy nową parę butów? To już codzienność. Ale czy kiedykolwiek zastanawiałeś się, co tak naprawdę dzieje się "za kulisami" każdej, nawet najmniejszej transakcji? Okazuje się, że za wygodą płatności bezgotówkowych kryje się skomplikowany system opłat, który ma realny wpływ na ceny produktów i usług. Teraz ten system znalazł się pod lupą Parlamentu Europejskiego, co może zwiastować rewolucję w naszych portfelach.

Czym są opłaty interchange?

Za każdym razem, gdy przykładamy kartę do terminala, bank przedsiębiorcy (akceptanta) musi zapłacić prowizję bankowi, który wydał naszą kartę. Ta prowizja to właśnie opłata interchange, czyli opłata za wymianę. Choć jest to koszt ponoszony przez sprzedawcę, nikt nie powinien mieć złudzeń – ostatecznie jest on przerzucany na konsumentów i wliczany w cenę towaru. Można to porównać do swoistego, ukrytego podatku od wygody, który płacimy wszyscy, niezależnie od tego, czy w danym momencie używamy karty, czy gotówki.

Parlament europejski bierze pod lupę opłaty

Unia Europejska już w przeszłości podejmowała kroki w celu ograniczenia tych opłat, wprowadzając limity dla kart konsumenckich. Jednak rynek płatności dynamicznie się zmienia, a istniejące regulacje nie obejmują wszystkich jego segmentów. Dlatego Parlament Europejski ponownie przygląda się sprawie, badając między innymi:

• Opłaty za korzystanie z kart firmowych (komercyjnych), które często są znacznie wyższe.
• Działanie tzw. systemów trójstronnych (jak American Express czy Diners Club), gdzie wydawca karty i agent rozliczeniowy to ta sama firma.
• Wpływ rosnącej popularności płatności mobilnych i portfeli cyfrowych na strukturę opłat.

Celem jest stworzenie bardziej przejrzystego i konkurencyjnego rynku, na którym przedsiębiorcy nie będą obciążani nadmiernymi kosztami, a konsumenci nie będą przepłacać.

Co to oznacza dla konsumenta i przedsiębiorcy?

Korzyści dla wszystkich

Potencjalne obniżenie opłat kartowych to dobra wiadomość niemal dla każdego. Przede wszystkim dla małych i średnich przedsiębiorstw, dla których prowizje od transakcji stanowią znaczący koszt operacyjny. Wyobraźmy sobie właściciela małej kawiarni – oszczędność rzędu kilkuset złotych miesięcznie może pozwolić mu na inwestycję w lepszy sprzęt lub zatrudnienie dodatkowego pracownika. Dla konsumentów oznacza to szansę na niższe ceny. Skoro sprzedawcy będą płacić mniej, presja na podnoszenie cen zmaleje, co w skali całej gospodarki może mieć odczuwalny, pozytywny efekt.

Ciekawostka: Niewidzialny koszt twoich zakupów

Czy wiesz, że przy zakupach za 100 zł, w zależności od rodzaju karty i umowy sprzedawcy, od 30 groszy do nawet ponad 2 złotych może trafiać do banków w formie różnych opłat? W skali jednego klienta to niewiele, ale w skali kraju mówimy o miliardach złotych rocznie, które zasilają system bankowy, a które mogłyby zostać w kieszeniach konsumentów lub przedsiębiorców.

Czy są jakieś minusy?

Oczywiście, organizacje płatnicze i banki przedstawiają drugą stronę medalu. Twierdzą, że opłaty interchange są niezbędne do finansowania innowacji, zapewnienia bezpieczeństwa transakcji (np. systemów antyfraudowych) oraz oferowania klientom atrakcyjnych programów lojalnościowych, takich jak punkty, mile lotnicze czy cashback. Istnieje obawa, że drastyczne cięcie opłat mogłoby zahamować rozwój technologiczny w sektorze płatności lub ograniczyć korzyści, do których przyzwyczaili się posiadacze niektórych kart kredytowych.

Jaka przyszłość czeka płatności kartą?

Dochodzenie prowadzone przez Parlament Europejski to ważny sygnał, że regulatorzy bacznie obserwują rynek płatności. Ostateczny kształt ewentualnych nowych przepisów nie jest jeszcze znany, ale kierunek wydaje się jasny: dążenie do większej transparentności, uczciwej konkurencji i obniżenia kosztów dla końcowego użytkownika. Niezależnie od wyniku, dyskusja ta zmusza całą branżę do refleksji nad modelem biznesowym, który przez lata wydawał się nienaruszalny. Jedno jest pewne – świat płatności bezgotówkowych stoi u progu kolejnych, być może rewolucyjnych, zmian.