Czy w Odmie powinien być olej?

Czy zastanawialiście się kiedyś, co dzieje się z gazami wewnątrz pracującego silnika, które nie biorą udziału w spalaniu? Albo dlaczego czasami w nietypowych miejscach pojawia się nalot olejowy? Tajemnicza odma, często niezrozumiana, pełni kluczową rolę w zdrowiu każdego silnika. Dziś rozwiejemy wszelkie wątpliwości dotyczące jej funkcji i, co najważniejsze, odpowiemy na nurtujące pytanie: czy w odmie powinien być olej?

Czym jest odma w samochodzie? Rozjaśniamy pojęcie

W kontekście motoryzacyjnym, odma to potoczne określenie dla układu odpowietrzania skrzyni korbowej. Jest to system zaprojektowany do usuwania tzw. "gazów przedmuchowych" (ang. blow-by gases), które naturalnie przedostają się z komory spalania do skrzyni korbowej silnika. Gazy te, będące mieszaniną niespalonego paliwa, spalin i pary wodnej, gromadzą się pod tłokami i muszą być skutecznie odprowadzone, aby nie doprowadzić do wzrostu ciśnienia w silniku i uszkodzenia uszczelnień.

Dlaczego odma jest tak ważna dla silnika?

Prawidłowo działający układ odmy jest niezbędny dla długowieczności i efektywności pracy silnika. Jego główne funkcje to:

• Regulacja ciśnienia: Zapobiega nadmiernemu ciśnieniu w skrzyni korbowej, które mogłoby uszkodzić uszczelki i simeringi, prowadząc do wycieków oleju.
• Redukcja zanieczyszczeń: Odprowadza szkodliwe gazy, które mogłyby zanieczyścić olej silnikowy, skracając jego żywotność i pogarszając właściwości smarne.
• Ograniczenie emisji: Gazy przedmuchowe są zawracane do układu dolotowego i ponownie spalane, co minimalizuje ich emisję do atmosfery, spełniając normy ekologiczne.

Olej w odmie: Kiedy jest normą, a kiedy sygnałem alarmowym?

Teraz przejdźmy do sedna. W układzie odmy zawsze będzie obecna pewna ilość mgiełki olejowej. Gazy przedmuchowe, przemieszczając się przez skrzynię korbową, porywają ze sobą drobne cząsteczki oleju silnikowego w postaci aerozolu. Jest to zjawisko całkowicie normalne i przewidziane przez konstruktorów, dlatego system ten często zawiera separator oleju, który ma za zadanie oddzielić większość tej mgiełki i skierować ją z powrotem do miski olejowej.

Problem pojawia się, gdy w układzie odmy zaczyna gromadzić się nadmierna ilość płynnego oleju lub gdy osady stają się bardzo obfite i widoczne. To już nie jest normalna mgiełka, lecz sygnał, że coś w silniku nie działa prawidłowo.

Skąd bierze się nadmierny olej w układzie odmy?

Istnieje kilka przyczyn, które mogą prowadzić do zwiększonej obecności oleju w odmie:

1. Zużycie silnika: Najczęstszą przyczyną jest zużycie pierścieni tłokowych lub gładzi cylindrów. Zwiększa to ilość gazów przedmuchowych, które niosą ze sobą więcej oleju.
2. Uszkodzony zawór PCV: Zawór PCV (Positive Crankcase Ventilation) to kluczowy element odmy. Jego zablokowanie lub niewłaściwe działanie może prowadzić do nieprawidłowego przepływu gazów i gromadzenia się oleju.
3. Zatkany układ odmy: Węże i kanały odmy mogą zostać zatkane osadami z oleju i sadzy, co zaburza cały system i prowadzi do zastoju oleju.
4. Problemy z turbosprężarką: W silnikach z turbodoładowaniem, uszkodzone uszczelnienia turbosprężarki mogą przepuszczać olej do układu dolotowego, a stamtąd do odmy.
5. Niska jakość oleju lub rzadka wymiana: Zbyt stary lub niskiej jakości olej może tworzyć więcej osadów i prowadzić do szybszego zatykania się układu.

Konsekwencje zaniedbania problemu z olejem w odmie

Ignorowanie nadmiernego oleju w odmie może prowadzić do szeregu poważnych problemów:

• Zanieczyszczenie układu dolotowego: Olej może osadzać się na elementach takich jak przepustnica, kolektor dolotowy, a nawet zawory, prowadząc do tworzenia się nagaru i spadku wydajności silnika.
• Zwiększone zużycie oleju: Silnik zacznie "brać olej", co wymusza częstsze dolewanie i generuje dodatkowe koszty.
• Problemy z emisją spalin: Spalanie oleju w silniku zwiększa emisję szkodliwych substancji, a także może uszkodzić katalizator.
• Spadek mocy i nierówna praca silnika: Nagar i zanieczyszczenia wpływają na precyzję działania silnika.
• Uszkodzenie czujników: Olej może zanieczyścić czujniki w układzie dolotowym, np. przepływomierz, prowadząc do błędnych odczytów i problemów z pracą silnika.

Jak rozpoznać i co zrobić, gdy jest za dużo oleju?

Zwróć uwagę na następujące objawy:

• Widoczne ślady oleju w przewodach odmy, na korku wlewu oleju (tzw. "masło"), czy w okolicach filtra powietrza.
• Zwiększone zużycie oleju.
• Niepokojące dymienie z rury wydechowej (szczególnie niebieskawy dym).
• Niestabilna praca silnika na biegu jałowym, spadek mocy.

Jeśli zauważysz któreś z tych objawów, konieczna jest diagnostyka. Mechanik może sprawdzić drożność układu odmy, stan zaworu PCV, a także ocenić ogólny stan silnika, w tym stopień zużycia pierścieni tłokowych. W niektórych przypadkach, w celu ograniczenia ilości oleju dostającego się do układu dolotowego, właściciele samochodów decydują się na montaż dodatkowego oil catch can – pojemnika zbierającego olej z odmy. Pamiętaj jednak, że jest to rozwiązanie objawowe, a nie przyczynowe, jeśli problemem jest zużycie silnika.

Podsumowując, niewielka ilość mgiełki olejowej w odmie jest zjawiskiem naturalnym. Jednakże, każda nadmierna obecność płynnego oleju w tym układzie powinna być traktowana jako sygnał ostrzegawczy i wymaga szybkiej diagnozy. Dbanie o prawidłowe funkcjonowanie układu odpowietrzania skrzyni korbowej to klucz do zdrowia i długowieczności Twojego silnika.