Czym jest dławica piersiowa?

Zastanawiałeś się kiedyś, co dzieje się w Twoim sercu, gdy odczuwasz nagły, niepokojący ucisk w klatce piersiowej? Dławica piersiowa, choć brzmi enigmatycznie, to sygnał, którego nie można ignorować. To wołanie o pomoc od Twojego najważniejszego mięśnia, wskazujące na potencjalne problemy z jego ukrwieniem.

Czym jest dławica piersiowa?

Dławica piersiowa, znana również jako angina pectoris, to zespół objawów charakteryzujący się bólem lub dyskomfortem w klatce piersiowej, który pojawia się, gdy mięsień sercowy nie otrzymuje wystarczającej ilości krwi bogatej w tlen. Najczęściej jest to wynik zwężenia tętnic wieńcowych, które dostarczają krew do serca. Można to porównać do sytuacji, gdy silnik samochodu nie dostaje wystarczającej ilości paliwa – zaczyna szwankować, a w przypadku serca, objawia się to bólem.

Rodzaje dławicy piersiowej

• Dławica stabilna: Pojawia się przewidywalnie podczas wysiłku fizycznego lub stresu emocjonalnego i ustępuje po odpoczynku lub przyjęciu leków. Jest to najczęstszy rodzaj.
• Dławica niestabilna: Jest znacznie bardziej niebezpieczna, ponieważ pojawia się niespodziewanie, nawet w spoczynku, trwa dłużej i może wskazywać na zbliżający się zawał serca. Wymaga natychmiastowej interwencji medycznej.
• Dławica Prinzmetala (naczynioskurczowa): Rzadziej spotykana, spowodowana skurczem tętnic wieńcowych, co zmniejsza przepływ krwi. Może wystąpić w spoczynku, często w nocy.

Przyczyny i czynniki ryzyka dławicy

Główną przyczyną dławicy piersiowej jest choroba wieńcowa (miażdżyca), w której blaszki miażdżycowe zwężają i usztywniają tętnice wieńcowe. To jak zatykanie się rur w starym domu – przepływ wody jest utrudniony. Kiedy serce potrzebuje więcej tlenu (np. podczas wysiłku), a zwężone tętnice nie są w stanie go dostarczyć, pojawia się ból.

Kto jest najbardziej narażony?

Istnieje wiele czynników, które zwiększają ryzyko wystąpienia dławicy:

• Wiek: Ryzyko rośnie z wiekiem.
• Płeć: Mężczyźni są bardziej narażeni, choć po menopauzie ryzyko u kobiet wyrównuje się.
• Historia rodzinna: Predyspozycje genetyczne odgrywają rolę.
• Wysokie ciśnienie krwi (nadciśnienie tętnicze): Uszkadza ściany tętnic.
• Wysoki poziom cholesterolu: Przyczynia się do powstawania blaszek miażdżycowych.
• Cukrzyca: Zwiększa ryzyko chorób serca.
• Otyłość: Obciąża serce i sprzyja innym czynnikom ryzyka.
• Palenie tytoniu: Poważnie uszkadza naczynia krwionośne.
• Brak aktywności fizycznej: Osłabia serce i sprzyja otyłości.
• Stres: Może prowadzić do zwiększonego ciśnienia krwi i obciążenia serca.

Objawy, które powinny zaniepokoić

Typowe objawy dławicy piersiowej to:

• Ból lub ucisk w klatce piersiowej: Często opisywany jako uczucie ciężkości, ściskania, palenia lub dławienia, zazwyczaj za mostkiem.
• Promieniowanie bólu: Ból może promieniować do lewego ramienia, szyi, szczęki, pleców, a nawet żołądka. Czasami pojawia się tylko w tych miejscach.
• Duszność: Uczucie braku tchu.
• Zmęczenie i osłabienie: Zwłaszcza podczas wysiłku.
• Nudności, zawroty głowy, poty: Mogą towarzyszyć silnym epizodom bólu.

Warto pamiętać, że objawy u kobiet, osób starszych czy z cukrzycą mogą być nietypowe i obejmować np. dyskomfort w plecach, ramieniu, nudności czy nietypowe zmęczenie, bez klasycznego bólu w klatce piersiowej.

Diagnostyka i leczenie dławicy piersiowej

Rozpoznanie dławicy piersiowej wymaga szczegółowej oceny medycznej.

Jak stawia się diagnozę?

1. Wywiad lekarski i badanie fizykalne: Lekarz zbierze informacje o objawach, historii chorób i czynnikach ryzyka.
2. Elektrokardiogram (EKG): Ocenia aktywność elektryczną serca.
3. Test wysiłkowy (próba wysiłkowa): Monitoruje serce podczas kontrolowanego wysiłku fizycznego.
4. Echokardiografia: Obrazuje strukturę i funkcję serca.
5. Koronarografia: Inwazyjne badanie, które pozwala dokładnie zobaczyć zwężenia w tętnicach wieńcowych.
6. Tomografia komputerowa (CT) lub rezonans magnetyczny (MRI) serca: Oferują szczegółowe obrazy serca i naczyń.

Metody leczenia

Leczenie dławicy ma na celu zmniejszenie bólu, zapobieganie zawałom serca i poprawę jakości życia.

• Farmakoterapia: Leki takie jak azotany (szybko łagodzące ból), beta-blokery (zmniejszające obciążenie serca), statyny (obniżające cholesterol) i leki przeciwpłytkowe (zapobiegające zakrzepom) są często stosowane.
• Zmiana stylu życia: To podstawa! Obejmuje zdrową dietę, regularną aktywność fizyczną, utrzymanie prawidłowej masy ciała, rzucenie palenia i zarządzanie stresem.
• Procedury inwazyjne: W przypadku znacznych zwężeń, lekarz może zalecić:
  • Angioplastykę wieńcową z implantacją stentu: Poszerzenie zwężonej tętnicy balonikiem i umieszczenie stentu, który utrzymuje ją otwartą.
  • Pomostowanie aortalno-wieńcowe (bypass): Operacja polegająca na stworzeniu nowych dróg przepływu krwi, omijających zwężone tętnice.

Zapobieganie dławicy piersiowej

Choć niektóre czynniki ryzyka są poza naszą kontrolą, wiele z nich możemy modyfikować. Profilaktyka jest kluczowa!

• Zadbaj o dietę: Ogranicz tłuszcze nasycone i trans, cukry proste, sól. Postaw na warzywa, owoce, pełnoziarniste produkty, chude białko.
• Bądź aktywny fizycznie: Regularne ćwiczenia wzmacniają serce i poprawiają krążenie. Nawet 30 minut umiarkowanej aktywności dziennie czyni cuda.
• Rzuć palenie: To jeden z najważniejszych kroków w ochronie serca.
• Kontroluj ciśnienie krwi i cholesterol: Regularne badania i, w razie potrzeby, leczenie.
• Zarządzaj stresem: Znajdź zdrowe sposoby na radzenie sobie ze stresem, np. medytacja, joga, hobby.
• Utrzymuj prawidłową wagę ciała: Zmniejsza obciążenie serca.
• Regularne badania kontrolne: Pozwalają wcześnie wykryć potencjalne problemy.

Kiedy szukać pomocy medycznej?

Pamiętaj, dławica piersiowa to nie tylko ból, to sygnał ostrzegawczy. Jeśli doświadczasz nowego, nasilonego lub nietypowego bólu w klatce piersiowej, który nie ustępuje po odpoczynku lub przyjęciu zwykłych leków, lub towarzyszą mu inne niepokojące objawy (duszność, poty, zawroty głowy), natychmiast wezwij pogotowie ratunkowe. Może to być dławica niestabilna lub zawał serca, a szybka reakcja może uratować życie.