Czym nie wolno gasić oleju na patelni?

Widok płonącego oleju na patelni to sytuacja, która potrafi wywołać panikę nawet u doświadczonych kucharzy, jednak kluczem do bezpieczeństwa jest zachowanie zimnej krwi i wiedza, czego pod żadnym pozorem nie robić. Największym błędem, jaki popełniają ludzie w obliczu ognia w kuchni, jest działanie pod wpływem impulsu, które w ułamku sekundy może zamienić niewielki incydent w domową tragedię.

Woda to największy wróg

Absolutnie nigdy nie wolno gasić płonącego tłuszczu wodą. Choć intuicyjnie sięgamy po nią w każdej pożarowej sytuacji, w przypadku oleju doprowadza ona do eksplozji. Woda jest cięższa od tłuszczu, więc natychmiast opada na dno patelni, gdzie pod wpływem ekstremalnej temperatury gwałtownie paruje. To zjawisko wyrzuca płonący olej w górę, tworząc gigantyczną kulę ognia, która może podpalić meble, okap oraz ubranie osoby stojącej przy kuchence.

Czego jeszcze unikać

Oprócz wody istnieje szereg innych działań, które są niebezpieczne lub nieskuteczne:

• Nie używaj mąki ani cukru – choć wydają się sypkimi proszkami, w kontakcie z otwartym ogniem mogą wywołać zjawisko wybuchu pyłu, co znacznie pogorszy sytuację.
• Nie przenoś patelni – próba wyniesienia płonącego naczynia na zewnątrz to najprostsza droga do rozchlapania płonącego oleju na siebie lub podłogę.
• Nie używaj mokrych ścierek – wilgotna tkanina zadziała podobnie jak wylanie wody, wywołując gwałtowny wyrzut ognia.

Jak postępować bezpiecznie

Jeśli zauważysz ogień na patelni, przede wszystkim wyłącz źródło ciepła, o ile jest to bezpieczne. Najskuteczniejszą metodą ugaszenia pożaru jest odcięcie dopływu tlenu. W tym celu należy przykryć patelnię metalową pokrywką lub płaską blachą do pieczenia. Pozostaw naczynie przykryte do całkowitego wystygnięcia – zbyt wczesne odkrycie może spowodować ponowny samozapłon rozgrzanego tłuszczu.

Ciekawostka o temperaturze

Warto wiedzieć, że olej osiąga temperaturę samozapłonu zazwyczaj po przekroczeniu około 300-350 stopni Celsjusza. Często dzieje się to szybciej, niż nam się wydaje, szczególnie gdy zapomnimy o patelni na włączonym palniku. Dlatego zasada ograniczonego zaufania do kuchenki oraz pilnowanie smażonych potraw to najważniejsze elementy profilaktyki przeciwpożarowej w każdym domu.