Doomscrolling, cichy złodziej spokoju. Jak się wyrwać z tego nawyku?

Zanurzamy się w cyfrowe otchłanie, szukając informacji, a zamiast tego często wpadamy w pułapkę niekończącego się przeglądania negatywnych wiadomości. Zjawisko to, znane jako doomscrolling, stało się cichym złodziejem naszego spokoju, podkradającym godziny i energię, pozostawiając nas z poczuciem niepokoju i przytłoczenia.

Czym jest doomscrolling?

Czym właściwie jest doomscrolling? To nic innego jak kompulsywne i często nieświadome przeglądanie mediów społecznościowych, portali informacyjnych czy innych źródeł w poszukiwaniu negatywnych, alarmujących lub przygnębiających wiadomości. Zamiast zamykać aplikację, odczuwamy wewnętrzny przymus, by "tylko sprawdzić jeszcze jeden artykuł", co prowadzi do spirali niepokoju i lęku. To zjawisko zyskało na znaczeniu szczególnie w okresach kryzysów globalnych, takich jak pandemia, kiedy dostęp do informacji stał się jeszcze łatwiejszy i bardziej intensywny.

Dlaczego tak łatwo wpadamy w pułapkę?

Dlaczego tak łatwo wpadamy w tę pułapkę? Istnieje kilka psychologicznych mechanizmów. Po pierwsze, nasz mózg jest zaprogramowany do skanowania zagrożeń. Ewolucyjnie, zwracanie uwagi na negatywne informacje było kluczowe dla przetrwania. Współczesny świat cyfrowy wykorzystuje tę skłonność, dostarczając nam nieprzerwanie potencjalnych zagrożeń. Po drugie, często towarzyszy nam iluzja kontroli – wierzymy, że im więcej wiemy o złych wydarzeniach, tym lepiej jesteśmy przygotowani lub tym większą mamy nad nimi kontrolę, co jest złudne. Po trzecie, lęk przed pominięciem (FOMO) sprawia, że boimy się, że coś ważnego nas ominie, jeśli nie będziemy na bieżąco. To wszystko tworzy błędne koło, z którego trudno się wyrwać.

Cichy koszt: negatywne skutki doomscrollingu

Konsekwencje doomscrollingu są dalekosiężne i często niedoceniane. Długotrwałe narażenie na negatywne treści prowadzi do przewlekłego stresu i lęku. Może to objawiać się problemami ze snem, trudnościami z koncentracją, spadkiem nastroju, a nawet pogłębianiem objawów depresji. Zniekształca również nasz obraz świata, sprawiając, że postrzegamy go jako znacznie bardziej ponury i niebezpieczny, niż jest w rzeczywistości. Nasza produktywność spada, a chęć do angażowania się w pozytywne działania maleje. To cichy, ale skuteczny złodziej naszego wewnętrznego spokoju i dobrego samopoczucia.

Jak rozpoznać, że doomscrolling stał się problemem?

Jak rozpoznać, że staliśmy się ofiarą doomscrollingu?

• Spędzasz znacznie więcej czasu na przeglądaniu wiadomości, niż zamierzałeś.
• Odczuwasz wzmożony niepokój, lęk lub smutek po przeglądaniu treści.
• Masz trudności z odłożeniem telefonu lub zamknięciem przeglądarki, mimo zmęczenia.
• Ciągle odświeżasz strony w poszukiwaniu nowych, negatywnych informacji.
• Masz problemy ze snem lub koncentracją, które wydają się być związane z ilością konsumowanych wiadomości.

Jeśli te punkty brzmią znajomo, być może nadszedł czas, aby podjąć działania.

Strategie, by wyrwać się z nawyku

Na szczęście, z doomscrollingu można się wyrwać. Wymaga to świadomości i konsekwencji, ale efekty w postaci odzyskanego spokoju są bezcenne.

Ustalaj limity czasowe

Jednym z najskuteczniejszych sposobów jest świadome ograniczanie czasu spędzanego na przeglądaniu wiadomości. Użyj funkcji w telefonie do monitorowania czasu ekranowego lub aplikacji do blokowania dostępu po upływie określonego czasu. Zacznij od małych kroków, np. 15-30 minut dziennie na wiadomości, a resztę czasu poświęć na inne aktywności.

Kuratuj swoje źródła informacji

Nie wszystkie źródła są sobie równe. Wybierz kilka wiarygodnych i zrównoważonych portali informacyjnych, które prezentują fakty, a nie sensację. Unikaj mediów społecznościowych jako głównego źródła wiadomości, ponieważ algorytmy często promują treści angażujące emocjonalnie, czyli często negatywne.

Praktykuj świadome przeglądanie

Zanim zaczniesz przeglądać wiadomości, zadaj sobie pytanie: "Dlaczego to robię? Czy to mi służy?". Niech twoje intencje będą jasne. Przeglądaj wiadomości aktywnie, a nie pasywnie. Zamiast bezmyślnie scrollować, przeczytaj nagłówki, wybierz kilka najważniejszych artykułów i po ich przeczytaniu, zamknij aplikację.

Szukaj pozytywnych treści

Świat nie składa się wyłącznie z negatywnych wydarzeń. Aktywnie poszukuj wiadomości o pozytywnych innowacjach, dobrych uczynkach, naukowych odkryciach czy inspirujących historiach. Zrównoważona dieta informacyjna to klucz do zdrowia psychicznego. Subskrybuj newslettery lub profile, które promują dobre wieści.

Angażuj się w świat rzeczywisty

Kiedy poczujesz pokusę doomscrollingu, zamiast tego zajmij się czymś, co wymaga twojej uwagi w świecie rzeczywistym. Może to być rozmowa z bliskimi, spacer, czytanie książki, hobby, ćwiczenia fizyczne. Aktywność fizyczna i interakcje społeczne są naturalnymi antidotum na stres i lęk.

Wyznacz strefy i czasy wolne od technologii

Wprowadź zasady, takie jak "brak telefonu przy stole", "brak ekranów godzinę przed snem" lub "cyfrowy detoks w weekendy". Sypialnia powinna być sanktuarium wolnym od ekranów, co znacząco poprawi jakość twojego snu i ogólne samopoczucie.

Nie bój się prosić o pomoc

Jeśli czujesz, że nawyk doomscrollingu wymyka się spod kontroli i negatywnie wpływa na twoje życie, nie wahaj się poszukać wsparcia u specjalisty – psychologa lub terapeuty. Czasem zewnętrzna perspektywa i profesjonalne narzędzia są niezbędne do odzyskania równowagi.

Odzyskaj spokój w cyfrowym świecie

Doomscrolling to podstępny nawyk, który może niepostrzeżenie okradać nas ze spokoju ducha i dobrego samopoczucia. Jednak świadomość problemu i konsekwentne wdrażanie strategii cyfrowej higieny pozwalają na odzyskanie kontroli. Pamiętaj, że to Ty decydujesz, co i w jakiej ilości wpuszczasz do swojej głowy. Odzyskaj swój spokój i kontroluj swoje cyfrowe doświadczenia.