Gdzie znajdują się czujniki ciśnienia w kołach?

Czy kiedykolwiek zastanawiałeś się, co sprawia, że Twój samochód informuje Cię o zbyt niskim ciśnieniu w oponach? Za tym wygodnym i niezwykle ważnym dla bezpieczeństwa systemem stoją niewielkie, lecz sprytne urządzenia. Zrozumienie, gdzie dokładnie znajdują się czujniki ciśnienia w kołach, to klucz do lepszego dbania o pojazd, zwiększenia bezpieczeństwa jazdy i optymalizacji zużycia paliwa. Zanurzmy się w świat technologii, która czuwa nad Twoimi oponami.

Czym jest TPMS i dlaczego jest ważny?

System Monitorowania Ciśnienia w Oponach, znany jako TPMS (ang. Tire Pressure Monitoring System), to technologia zaprojektowana, aby na bieżąco informować kierowcę o ciśnieniu w każdej z opon. Jego głównym celem jest zwiększenie bezpieczeństwa na drodze oraz redukcja zużycia paliwa i wydłużenie żywotności opon. Niewłaściwe ciśnienie może prowadzić do poważnych wypadków, a także zwiększać koszty eksploatacji pojazdu. W Unii Europejskiej, USA i wielu innych regionach TPMS jest obowiązkowym wyposażeniem nowych samochodów.

Gdzie dokładnie znajdują się czujniki ciśnienia w kołach?

Odpowiedź na to pytanie zależy od typu systemu TPMS, jaki został zastosowany w Twoim samochodzie. Wyróżniamy dwa główne rodzaje: bezpośredni i pośredni.

1. Bezpośredni TPMS: Serce systemu w Twoim kole

To właśnie w tym systemie czujniki ciśnienia są fizycznie zamontowane w każdym kole pojazdu. Są to małe, elektroniczne urządzenia, które mierzą ciśnienie (a często także temperaturę) wewnątrz opony i przesyłają te dane bezprzewodowo do centralnej jednostki sterującej samochodu. Ich lokalizacja jest kluczowa dla precyzyjnego pomiaru.

• Punkt montażu: Tradycyjny wentyl
  Najczęściej spotykanym miejscem jest wnętrze wentyla opony. Czujnik jest zintegrowany z wentylem (zaworem) i wystaje do środka opony. Z zewnątrz wygląda to jak standardowy wentyl, ale zazwyczaj jest wykonany z metalu i jest nieco masywniejszy. Właśnie dlatego wymiana opon w samochodach z bezpośrednim TPMS wymaga specjalnej uwagi i doświadczenia, aby nie uszkodzić czujnika.
• Alternatywne mocowanie: Opaski na feldze
  W niektórych starszych lub rzadszych konstrukcjach czujniki mogą być przymocowane do wewnętrznej strony felgi za pomocą specjalnej opaski. Jest to mniej popularne rozwiązanie, ale nadal spotykane. W obu przypadkach, czujnik znajduje się wewnątrz opony, bezpośrednio monitorując warunki panujące w jej wnętrzu.

2. Pośredni TPMS: Inteligencja bez fizycznych czujników

W przypadku pośredniego systemu TPMS, nie znajdziesz fizycznych czujników ciśnienia w kołach. Ten system działa w oparciu o inne czujniki już istniejące w samochodzie, a mianowicie te od ABS (Systemu Zapobiegającego Blokowaniu Kół) i ESP (Elektronicznego Programu Stabilizacji). Jak to działa?

• Wykorzystanie czujników ABS/ESP
  Gdy ciśnienie w oponie spada, zmniejsza się jej średnica. Skutkuje to tym, że dane koło obraca się szybciej niż pozostałe na tym samym dystansie. Czujniki ABS/ESP mierzą prędkość obrotową każdego koła. Jeśli system wykryje znaczącą różnicę w prędkości obrotowej jednego koła w porównaniu do innych, interpretuje to jako spadek ciśnienia i informuje o tym kierowcę.
• Brak bezpośredniego pomiaru
  Ważne jest, aby pamiętać, że pośredni TPMS nie mierzy rzeczywistego ciśnienia w PSI czy barach, a jedynie wykrywa jego spadek. Jest to tańsze rozwiązanie, ale zazwyczaj mniej precyzyjne i wymaga kalibracji po każdej zmianie ciśnienia czy wymianie opon.

Jak działają te małe strażnicy ciśnienia?

Czujniki bezpośredniego TPMS to miniaturowe stacje pogodowe dla Twojej opony. Zasilane są zazwyczaj niewielką baterią o długiej żywotności (od 5 do 10 lat). Oprócz sensora ciśnienia, często zawierają również termometr. Dane są przesyłane drogą radiową, zazwyczaj na częstotliwości 433 MHz, do odbiornika w samochodzie. Stamtąd trafiają do jednostki sterującej, która analizuje odczyty i, w razie potrzeby, wyświetla ostrzeżenie na desce rozdzielczej.

Ciekawostki i praktyczne porady dotyczące czujników ciśnienia

• Żywotność baterii: Baterie w czujnikach bezpośredniego TPMS są niewymienne. Gdy się wyczerpią, cały czujnik wymaga wymiany. To ważna informacja przy planowaniu serwisu opon.
• Wymiana i programowanie: Po wymianie czujników lub nawet po prostu kół (np. sezonowej), system TPMS często wymaga ponownego programowania lub kalibracji, aby samochód poprawnie "rozpoznał" nowe czujniki i ich lokalizację.
• Obowiązkowość systemu: W Europie od listopada 2014 roku wszystkie nowe samochody osobowe muszą być wyposażone w TPMS. To pokazuje, jak dużą wagę przywiązuje się do bezpieczeństwa wynikającego z prawidłowego ciśnienia w oponach.
• Wpływ na serwis: Obecność czujników TPMS sprawia, że wymiana opon jest nieco bardziej skomplikowana i wymaga specjalistycznych narzędzi oraz wiedzy, aby nie uszkodzić delikatnych elementów.

Zrozumienie, gdzie znajdują się czujniki ciśnienia w kołach, pomaga docenić zaawansowanie technologii w Twoim samochodzie i przypomina o znaczeniu regularnej kontroli ciśnienia. Niezależnie od tego, czy masz system bezpośredni, czy pośredni, pamiętaj, że właściwe ciśnienie to podstawa bezpiecznej i ekonomicznej jazdy.