Iniekcje doszklistkowe, na czym polegają?

Współczesna medycyna okulistyczna nieustannie dąży do zachowania i poprawy naszego wzroku – jednego z najcenniejszych zmysłów. Kiedyś choroby siatkówki i plamki żółtej często prowadziły do nieodwracalnej ślepoty. Dziś, dzięki postępowi nauki, dysponujemy zaawansowanymi metodami leczenia, które dają nadzieję na utrzymanie dobrego widzenia. Jedną z takich przełomowych i niezwykle skutecznych technik są iniekcje doszklistkowe. Ale na czym dokładnie polegają te zabiegi i dlaczego stały się tak kluczowe w walce o nasz wzrok?

Czym są iniekcje doszklistkowe?

Iniekcje doszklistkowe, znane również jako zastrzyki do gałki ocznej, to precyzyjne zabiegi medyczne polegające na wprowadzeniu specjalistycznego leku bezpośrednio do wnętrza oka, a konkretnie do ciała szklistego. Ciało szkliste to galaretowata substancja wypełniająca przestrzeń między soczewką a siatkówką, odpowiadająca za utrzymanie kształtu gałki ocznej. Ta metoda pozwala na dostarczenie substancji czynnej w wysokim stężeniu bezpośrednio do miejsca objętego chorobą, minimalizując jednocześnie ogólnoustrojowe skutki uboczne.

Dlaczego są tak ważne?

Bezpośrednie dostarczenie leku do oka jest kluczowe, ponieważ wiele schorzeń siatkówki i plamki żółtej wymaga działania substancji leczniczych w bardzo wysokim stężeniu. Podanie leku doustnie lub dożylnie często nie pozwala na osiągnięcie odpowiedniego stężenia w oku lub wiąże się ze znacznie większym ryzykiem działań niepożądanych w całym organizmie. Iniekcje doszklistkowe to precyzyjna i skuteczna droga terapii, która zrewolucjonizowała leczenie wielu poważnych chorób oczu.

Jakie choroby leczy się iniekcjami doszklistkowymi?

Zakres zastosowań iniekcji doszklistkowych jest szeroki i obejmuje przede wszystkim schorzenia, w których dochodzi do nieprawidłowego wzrostu naczyń krwionośnych lub obrzęku siatkówki. Do najczęstszych wskazań należą:

• Zwyrodnienie plamki żółtej (AMD) w postaci wysiękowej (mokrej): To główna przyczyna utraty wzroku u osób po 50. roku życia. W tej formie AMD dochodzi do tworzenia się nieprawidłowych naczyń krwionośnych pod siatkówką, które krwawią i przeciekają, niszcząc plamkę żółtą.
• Cukrzycowy obrzęk plamki (DME): Powikłanie retinopatii cukrzycowej, w którym naczynia krwionośne w siatkówce stają się nieszczelne, prowadząc do gromadzenia się płynu i obrzęku plamki.
• Zakrzepy żył siatkówki (RVO) z towarzyszącym obrzękiem plamki: Zablokowanie żyły w siatkówce prowadzi do zastoju krwi i obrzęku.
• Błony neowaskularne w przebiegu wysokiej krótkowzroczności: Nieprawidłowe naczynia rozwijające się w silnie krótkowzrocznym oku.
• Niektóre stany zapalne błony naczyniowej: W celu podania leków przeciwzapalnych bezpośrednio do oka.

Leki najczęściej stosowane to inhibitory VEGF (czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego), które hamują tworzenie się nowych, patologicznych naczyń krwionośnych, oraz sterydy, zmniejszające obrzęk i stan zapalny.

Jak przebiega zabieg iniekcji doszklistkowej?

Choć myśl o zastrzyku w oko może wydawać się przerażająca, sam zabieg jest krótki, bezpieczny i zazwyczaj bezbolesny. Wykonuje się go w warunkach jałowych, często w gabinecie zabiegowym lub na sali operacyjnej, aby zminimalizować ryzyko infekcji.

1. Przygotowanie: Przed zabiegiem oko jest znieczulane kroplami lub żelem, co sprawia, że pacjent nie odczuwa bólu. Następnie powieki i okolice oka są dezynfekowane. Czasem stosuje się również specjalną rozwórkę, aby utrzymać oko otwarte.
2. Sama iniekcja: Lekarz używa bardzo cienkiej igły, aby wprowadzić lek do ciała szklistego. Cały proces trwa zaledwie kilka sekund. Pacjent może odczuwać delikatny ucisk lub mrowienie, ale nie ból.
3. Po zabiegu: Po iniekcji oko jest ponownie dezynfekowane. Pacjent może odczuwać dyskomfort, pieczenie lub mieć uczucie "piasku pod powiekami" przez krótki czas. Może również zaobserwować małe pęcherzyki powietrza lub niewielkie "pływające punkty" w polu widzenia, które szybko znikają.

Ciekawostka: Rocznie na świecie wykonuje się miliony iniekcji doszklistkowych. Ich powszechność i wysoki profil bezpieczeństwa świadczą o tym, jak istotną rolę odgrywają w nowoczesnej okulistyce.

Zalecenia po zabiegu

Po iniekcji zazwyczaj zaleca się unikanie pocierania oka, pływania i używania makijażu przez kilka dni. Ważne jest również stosowanie zaleconych kropli do oczu (najczęściej antybiotykowych) w celu zapobiegania infekcjom. W razie pojawienia się silnego bólu, zaczerwienienia, pogorszenia widzenia lub światłowstrętu należy natychmiast skontaktować się z lekarzem.

Czy iniekcje doszklistkowe są bezpieczne?

Iniekcje doszklistkowe są uważane za bezpieczną procedurę, a poważne powikłania występują rzadko. Najczęstsze ryzyka to:

• Infekcja (zapalenie wnętrza gałki ocznej): Jest to najpoważniejsze, choć niezwykle rzadkie powikłanie (mniej niż 1 na 1000 zabiegów). Właśnie dlatego tak ważne jest przestrzeganie zasad jałowości.
• Krwotok podspojówkowy: Niewielkie krwawienie pod spojówką, które wygląda niepokojąco, ale zazwyczaj samoistnie wchłania się w ciągu kilku dni.
• Zwiększenie ciśnienia wewnątrzgałkowego: Zazwyczaj przejściowe i kontrolowane farmakologicznie.
• Odwarstwienie siatkówki: Bardzo rzadkie, ale poważne powikłanie.

Korzyści płynące z iniekcji doszklistkowych, takie jak zachowanie lub poprawa wzroku, w zdecydowanej większości przypadków przewyższają potencjalne ryzyka.

Podsumowanie

Iniekcje doszklistkowe to nowoczesna, skuteczna i bezpieczna metoda leczenia wielu poważnych chorób siatkówki i plamki żółtej, które bez interwencji prowadziłyby do znacznej utraty wzroku. Dzięki nim miliony ludzi na całym świecie mogą cieszyć się lepszym widzeniem i wyższą jakością życia. Jeśli zmagasz się z problemami ze wzrokiem, które kwalifikują się do tego typu terapii, pamiętaj, że iniekcje doszklistkowe są dziś standardem leczenia, oferującym realną szansę na zachowanie zdrowia Twoich oczu.