Jak i kiedy należy podać cukrzykowi glukagon?

Zarządzanie cukrzycą to proces wymagający ciągłej czujności, jednak nawet przy najlepszej kontroli może dojść do sytuacji kryzysowej, jaką jest ciężka hipoglikemia. W takich chwilach kluczową umiejętnością bliskich oraz opiekunów osoby chorującej jest wiedza o tym, jak i kiedy bezpiecznie podać glukagon, który może uratować życie.

Czym jest glukagon i jak działa

Glukagon to hormon produkowany przez trzustkę, który pełni rolę antagonistyczną wobec insuliny. Jego głównym zadaniem jest podniesienie poziomu glukozy we krwi poprzez stymulację wątroby do uwolnienia zgromadzonego w niej glikogenu. W formie leku, glukagon jest stosowany jako ratunek w sytuacjach, gdy pacjent z cukrzycą stracił przytomność lub nie jest w stanie samodzielnie przyjąć węglowodanów drogą doustną.

Kiedy należy podać glukagon

Decyzja o podaniu glukagonu musi być szybka i zdecydowana. Należy po niego sięgnąć w przypadku wystąpienia ciężkiej hipoglikemii, której towarzyszą następujące objawy:

• Utrata przytomności lub drgawki.
• Brak możliwości bezpiecznego podania cukru doustnie (ryzyko zadławienia).
• Poważne zaburzenia świadomości uniemożliwiające współpracę z chorym.

Ważna ciekawostka: Glukagon nie zadziała, jeśli zapasy glikogenu w wątrobie są wyczerpane – co może mieć miejsce np. po bardzo intensywnym, długotrwałym wysiłku fizycznym lub w przypadku zaawansowanych chorób wątroby. W takich sytuacjach niezbędna jest natychmiastowa pomoc medyczna.

Instrukcja podania w sytuacji kryzysowej

Współczesne zestawy ratunkowe są zaprojektowane tak, aby ich obsługa była możliwie prosta nawet dla osoby bez wykształcenia medycznego. Proces zazwyczaj obejmuje następujące kroki:

1. Przygotowanie roztworu zgodnie z instrukcją dołączoną do konkretnego preparatu (często polega to na wstrzyknięciu rozpuszczalnika do fiolki z proszkiem).
2. Wstrzyknięcie leku w tkankę podskórną lub domięśniowo – najczęściej w udo, ramię lub pośladek.
3. Ułożenie pacjenta w bezpiecznej pozycji bocznej, ponieważ po odzyskaniu przytomności często występują nudności i wymioty.

Co robić po podaniu leku

Po podaniu glukagonu chory powinien odzyskać przytomność w ciągu kilku do kilkunastu minut. Absolutnie kluczowe jest, aby po odzyskaniu świadomości podać pacjentowi łatwo przyswajalne węglowodany, np. słodki napój lub kanapkę, aby zapobiec ponownemu spadkowi cukru. Jeśli pacjent nie odzyskuje przytomności w ciągu 10-15 minut, należy niezwłocznie wezwać pogotowie ratunkowe.

Etyka i profilaktyka

Pamiętaj, że podanie glukagonu to interwencja ratująca życie, a nie metoda leczenia codziennych spadków cukru. Jako opiekun, dbaj o to, aby data ważności zestawu była zawsze aktualna, a osoby z najbliższego otoczenia wiedziały, gdzie jest on przechowywany. Edukacja otoczenia jest najlepszą formą bezpieczeństwa dla każdej osoby zmagającej się z cukrzycą.