Jak ratować tonącego, jakich zasad należy się trzymać? Podpowiadamy!

Woda to żywioł, który potrafi być równie piękny, co zdradliwy. Chwila nieuwagi, nieszczęśliwy wypadek – i nagle stajemy przed wyzwaniem ratowania ludzkiego życia. Czy wiesz, jak postępować w takiej sytuacji, aby pomóc skutecznie, a jednocześnie nie narazić siebie na niebezpieczeństwo? To wiedza, która może uratować życie.

Pierwsze kroki: Zawsze bezpieczeństwo!

Zanim podejmiesz jakąkolwiek akcję, pamiętaj o swojej własnej bezpieczeństwie. Tonąca osoba w panice może stanowić zagrożenie dla ratownika, nieświadomie wciągając go pod wodę. Dlatego zawsze zaczynaj od oceny sytuacji i wezwania pomocy.

• Wezwij pomoc natychmiast: Zadzwoń pod numer alarmowy (w Polsce 112). Podaj dokładną lokalizację, opisz sytuację i liczbę poszkodowanych.
• Oceń sytuację: Czy jesteś w stanie pomóc bez wchodzenia do wody? Czy masz dostęp do sprzętu ratunkowego?
• Zauważ tonącego: Tonący rzadko macha rękami i krzyczy. Częściej jego ruchy są bezwładne, głowa odchylona do tyłu, a usta na poziomie wody lub pod nią. To tzw. instynktowna reakcja tonięcia.

Metody ratowania: Od bezpiecznej odległości

Najbezpieczniejsze metody ratowania to te, które nie wymagają wchodzenia do wody. Zasada "sięgnij, rzuć, wiosłuj, płyń" (reach, throw, row, go) jest kluczowa. Zawsze próbuj pierwszych trzech, zanim rozważysz ostatnią opcję – i to tylko, jeśli jesteś wyszkolony.

Sięgnij po pomoc: Metoda "sięgnij"

Jeśli tonący znajduje się blisko brzegu lub pomostu, spróbuj podać mu coś długiego: gałąź, kij, drabinę, ręcznik, a nawet własną rękę (tylko jeśli masz solidne oparcie i możesz się zabezpieczyć). Pamiętaj, aby leżeć płasko na brzuchu, aby zwiększyć swoją stabilność i zasięg. Pociągnij poszkodowanego w bezpieczne miejsce.

Rzuć koło ratunkowe: Metoda "rzuć"

Jeśli tonący jest dalej, ale w zasięgu rzutu, użyj dostępnego sprzętu: koła ratunkowego, liny z rzutką, kamizelki ratunkowej, a nawet plastikowej butelki czy pustego kanistra, które mogą utrzymać poszkodowanego na powierzchni. Rzucaj tak, aby przedmiot wylądował za tonącym, a następnie ściągnij go do siebie.

Ciekawostka: Wiele utonięć zdarza się na niewielkiej głębokości, często tuż przy brzegu. Panika uniemożliwia poszkodowanemu racjonalne działanie, nawet jeśli grunt jest pod stopami.

Wiosłuj do poszkodowanego: Metoda "wiosłuj"

Jeśli masz dostęp do łodzi, kajaka, deski surfingowej lub innego pływającego obiektu, użyj go, aby dotrzeć do tonącego. Zawsze zachowaj ostrożność, aby nie wywrócić jednostki. Podaj tonącemu wiosło lub inny przedmiot, za który może się złapać, a następnie holuj go do brzegu.

Ostatnia deska ratunku: Kiedy wchodzić do wody?

Wejście do wody w celu ratowania tonącego powinno być absolutną ostatecznością i tylko wtedy, gdy:

• Jesteś przeszkolony w ratownictwie wodnym (posiadasz uprawnienia ratownika).
• Jesteś w dobrej kondycji fizycznej.
• Masz na sobie kamizelkę ratunkową lub inny sprzęt asekuracyjny.
• Nie ma innej możliwości pomocy.

Nigdy nie wchodź do wody, jeśli nie jesteś pewien swoich umiejętności. Tonący w panice jest bardzo silny i może nieumyślnie zagrozić Twojemu życiu. Jeśli już musisz wejść, staraj się podejść do tonącego od tyłu, aby uniemożliwić mu złapanie Cię.

Przykład: W wielu krajach obowiązuje zasada "go, show, tell" (idź, pokaż, powiedz) w kontekście nauki pływania i bezpieczeństwa. Jednak w ratownictwie priorytetem jest "reach, throw, row, go", gdzie "go" jest zawsze ostatnie.

Po uratowaniu: Pierwsza pomoc i wsparcie

Gdy tonący znajdzie się już na bezpiecznym lądzie, nie oznacza to końca Twojej roli.

1. Sprawdź funkcje życiowe: Czy oddycha? Czy jest przytomny?
2. Udziel pierwszej pomocy: Jeśli poszkodowany nie oddycha, rozpocznij resuscytację krążeniowo-oddechową (RKO), jeśli jesteś przeszkolony.
3. Zabezpiecz przed wychłodzeniem: Przykryj poszkodowanego kocem termicznym lub suchymi ubraniami, nawet jeśli wydaje się, że woda nie była zimna. Hipotermia może wystąpić nawet w ciepłej wodzie.
4. Pozostań z poszkodowanym: Pocieszaj go i monitoruj jego stan do przybycia służb medycznych. Nawet jeśli czuje się dobrze, powinien zostać zbadany przez lekarza, ponieważ mogą wystąpić tzw. wtórne utonięcia (opóźnione objawy).

Ciekawostka: Wtórne utonięcie to rzadkie, ale śmiertelnie niebezpieczne zjawisko, gdy niewielka ilość wody dostanie się do płuc, powodując obrzęk i problemy z oddychaniem nawet do 72 godzin po incydencie.

Podsumowanie: Wiedza to klucz do bezpieczeństwa

Ratowanie tonącego to sytuacja wymagająca szybkiego działania, ale przede wszystkim – rozsądku i znajomości podstawowych zasad bezpieczeństwa. Pamiętaj, że Twoje życie jest równie cenne. Zawsze priorytetem jest wezwanie profesjonalnej pomocy i wykorzystanie metod ratowania bez wchodzenia do wody, jeśli nie jesteś odpowiednio przeszkolony. Inwestycja w kurs pierwszej pomocy i ratownictwa wodnego to inwestycja w bezpieczeństwo – Twoje i innych.