Kto może robić przeglądy regałów?

W dynamicznym świecie logistyki i magazynowania, gdzie każda przestrzeń jest na wagę złota, a efektywność to podstawa sukcesu, łatwo zapomnieć o jednym z najważniejszych aspektów – bezpieczeństwie. Regały magazynowe, choć często niedoceniane, stanowią kręgosłup wielu operacji. Ich stabilność i kondycja są absolutnie kluczowe dla ochrony ludzi, towarów i całego biznesu. Ale kto właściwie może i powinien dbać o to, by te giganty stały pewnie i bezpiecznie? Odpowiedź jest bardziej złożona, niż mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka.

Dlaczego przeglądy regałów są kluczowe?

Zanim zagłębimy się w kwestię uprawnień, warto zrozumieć, dlaczego regularne przeglądy regałów są tak istotne. Regały magazynowe są poddawane ciągłym obciążeniom, uderzeniom wózków widłowych, a także wpływom środowiskowym, takim jak wilgotność czy temperatura. Niewykryte w porę uszkodzenia mogą prowadzić do katastrofalnych awarii, skutkujących poważnymi obrażeniami pracowników, zniszczeniem towarów, a nawet paraliżem całej działalności firmy. Co więcej, ignorowanie tego obowiązku naraża przedsiębiorstwo na wysokie kary finansowe i konsekwencje prawne. Właściwa konserwacja i kontrola to inwestycja w ciągłość działania i bezpieczeństwo.

Kto jest uprawniony do przeprowadzania przeglądów?

Kwestia uprawnień do przeprowadzania przeglądów regałów jest regulowana przez normy i przepisy, a także zdrowy rozsądek. Możemy wyróżnić dwie główne kategorie osób lub podmiotów uprawnionych do wykonywania tych czynności, w zależności od rodzaju i częstotliwości kontroli.

Wewnętrzny kompetentny pracownik

Wiele firm decyduje się na wyznaczenie i przeszkolenie własnego pracownika do przeprowadzania bieżących kontroli regałów. Taka osoba jest nazywana "kompetentną osobą" (ang. competent person). Musi ona posiadać odpowiednią wiedzę i doświadczenie, aby:

• Rozpoznać potencjalne uszkodzenia i defekty.
• Ocenić ryzyko związane z wykrytymi usterkami.
• Znać zasady bezpiecznej eksploatacji regałów.
• Znać procedury zgłaszania i usuwania uszkodzeń.

Kompetentny pracownik przeprowadza zazwyczaj codzienne lub tygodniowe przeglądy wizualne. Jego zadaniem jest szybkie wykrycie widocznych uszkodzeń, takich jak wgniecenia belek, uszkodzenia stóp regałów czy odkształcenia słupów. W przypadku stwierdzenia poważnych uszkodzeń, powinien natychmiast wyłączyć uszkodzony fragment regału z eksploatacji i zgłosić problem do dalszej oceny.

Ciekawostka: Wiele firm prowadzi wewnętrzne szkolenia dla swoich pracowników, aby zapewnić, że "kompetentna osoba" jest zawsze dostępna na miejscu i może reagować na bieżąco.

Zewnętrzni eksperci i ich rola

Niezależnie od wewnętrznych kontroli, normy europejskie, takie jak PN-EN 15635 "Statyczne systemy składowania stalowych regałów paletowych - Zastosowanie i konserwacja konstrukcji urządzeń do składowania", jasno wskazują na konieczność przeprowadzania corocznych przeglądów technicznych przez eksperta. Taki specjalista musi być:

• Niezależny: Często oznacza to, że jest to osoba spoza organizacji, co gwarantuje obiektywność oceny.
• Posiadający odpowiednie kwalifikacje i doświadczenie: Musi znać normy, przepisy, techniki inspekcji oraz mieć wiedzę inżynierską w zakresie konstrukcji stalowych.
• Wyposażony w specjalistyczny sprzęt: Do pomiarów i oceny stanu technicznego regałów.

Zewnętrzny ekspert przeprowadza kompleksową inspekcję, oceniając nie tylko widoczne uszkodzenia, ale także ogólną stabilność konstrukcji, zgodność z dokumentacją techniczną, prawidłowość montażu oraz przestrzeganie zasad bezpieczeństwa. Po przeglądzie sporządza szczegółowy raport z zaleceniami dotyczącymi napraw, konserwacji lub zmian w eksploatacji.

Rodzaje przeglądów i ich częstotliwość

Wyróżniamy kilka rodzajów przeglądów regałów, różniących się częstotliwością i zakresem:

1. Codzienne/Tygodniowe przeglądy wizualne: Wykonywane przez wewnętrznego kompetentnego pracownika. Skupiają się na szybkim wykryciu widocznych uszkodzeń.
2. Miesięczne/Kwartalne przeglądy rozszerzone: Również przez kompetentnego pracownika, ale z większą dbałością o szczegóły i dokumentację.
3. Roczne przeglądy eksperckie: Obowiązkowe, przeprowadzane przez niezależnego, wykwalifikowanego specjalistę zgodnie z normą PN-EN 15635. Obejmują kompleksową ocenę stanu technicznego.

Przykład: Wyobraźmy sobie magazyn, w którym operator wózka widłowego przypadkowo uderza w słupek regału. Wewnętrzny kompetentny pracownik, dzięki codziennemu przeglądowi, natychmiast zauważa wgniecenie. Szybko ocenia, że uszkodzenie jest poważne, wyłącza sekcję regału z użytku i zgłasza potrzebę naprawy. Dzięki temu zapobiega potencjalnemu zawaleniu się konstrukcji, zanim dojdzie do rocznego przeglądu zewnętrznego.

Podstawy prawne i normatywne

W Polsce obowiązek zapewnienia bezpiecznych warunków pracy wynika z Kodeksu Pracy. Dodatkowo, wspomniana norma PN-EN 15635 jest kluczowym dokumentem określającym szczegółowe wymagania dotyczące projektowania, użytkowania i konserwacji regałów. Chociaż normy nie są obligatoryjne w takim samym sensie jak ustawy, ich stosowanie jest powszechnie uznawane za wyznacznik należytej staranności i bezpieczeństwa w magazynie. Niestosowanie się do zaleceń normy może być traktowane jako zaniedbanie w razie wypadku.

Konsekwencje zaniedbań

Brak regularnych przeglądów regałów lub ich przeprowadzanie przez osoby niekompetentne może mieć dalekosiężne konsekwencje. Oprócz ryzyka wypadków i uszkodzeń mienia, firma naraża się na:

• Kary finansowe ze strony Państwowej Inspekcji Pracy.
• Utrudnienia w uzyskaniu odszkodowania od ubezpieczyciela w razie awarii.
• Straty wizerunkowe i utratę zaufania klientów.
• Odpowiedzialność karną w przypadku poważnych wypadków z udziałem pracowników.

Pamiętaj: Koszt przeglądu regałów to ułamek potencjalnych strat wynikających z ich awarii.

Korzyści z regularnych przeglądów

Inwestycja w profesjonalne przeglądy regałów to szereg wymiernych korzyści:

• Zwiększone bezpieczeństwo: Minimalizacja ryzyka wypadków i obrażeń.
• Dłuższa żywotność regałów: Wczesne wykrywanie i naprawa uszkodzeń przedłuża ich eksploatację.
• Zgodność z przepisami: Spełnienie wymogów prawnych i normatywnych.
• Optymalizacja kosztów: Zapobieganie drogim awariom i przestojom.
• Spokój ducha: Pewność, że magazyn działa bezpiecznie i efektywnie.

Podsumowując, kwestia przeglądów regałów nie jest opcją, lecz koniecznością. Wymaga zaangażowania zarówno wewnętrznego, kompetentnego personelu do bieżących kontroli, jak i zewnętrznych, niezależnych ekspertów do przeprowadzania kompleksowych rocznych inspekcji. Tylko takie podejście gwarantuje bezpieczeństwo, zgodność z normami i długoterminową efektywność działania magazynu.