Łysienie androgenowe, może występować u mężczyzn i kobiet

Wypadanie włosów to doświadczenie, które dla wielu jest źródłem niepokoju i obniżonej samooceny. Choć często kojarzone z wiekiem lub stresem, za znaczną częścią przypadków stoi konkretna przyczyna – łysienie androgenowe. To schorzenie, które dotyka zarówno mężczyzn, jak i kobiety, choć manifestuje się u nich w nieco odmienny sposób. Zrozumienie jego mechanizmów, objawów i dostępnych metod walki jest kluczem do odzyskania pewności siebie i zdrowej fryzury.

Co to jest łysienie androgenowe?

Łysienie androgenowe, znane również jako alopecja androgenowa, to najczęstsza przyczyna wypadania włosów, odpowiadająca za około 95% wszystkich przypadków. Jest to postępujące, dziedziczne schorzenie, które charakteryzuje się miniaturyzacją mieszków włosowych, prowadzącą do produkcji coraz cieńszych i krótszych włosów, aż w końcu do ich całkowitego zaniku. Kluczową rolę w jego rozwoju odgrywają genetyka i hormony, a konkretnie androgeny.

Rola hormonów w procesie łysienia

Głównym winowajcą w przypadku łysienia androgenowego jest dihydrotestosteron (DHT) – pochodna testosteronu. U osób genetycznie predysponowanych, mieszki włosowe są nadwrażliwe na DHT. Hormon ten wiąże się z receptorami w mieszkach włosowych, skracając fazę wzrostu włosa (anagen) i wydłużając fazę spoczynku (telogen). W efekcie włosy stają się słabsze, cieńsze i krótsze, aż w końcu przestają rosnąć. Co ciekawe, nie wszystkie mieszki włosowe są jednakowo wrażliwe na DHT; te z tyłu i po bokach głowy zazwyczaj pozostają odporne.

Łysienie androgenowe u mężczyzn

U mężczyzn łysienie androgenowe jest powszechnie określane jako łysienie typu męskiego. Zazwyczaj rozpoczyna się od recesji linii włosów na skroniach, tworząc charakterystyczne zakola. Następnie dochodzi do przerzedzenia włosów na szczycie głowy, co z czasem może prowadzić do powstania "korony" lub całkowitej utraty włosów na górze głowy, pozostawiając jedynie pasmo włosów po bokach i z tyłu. Proces ten może rozpocząć się już w okresie dojrzewania i postępować przez całe życie.

Typowe objawy i wzorce wypadania

• Zakola: Cofająca się linia włosów na skroniach.
• Przerzedzenie na czubku głowy: Ubytek włosów na wierzchołku głowy.
• Cienkie, słabe włosy: Włosy stają się coraz cieńsze i krótsze.
• Wzór Hamiltona-Norwooda: Skala opisująca postęp łysienia u mężczyzn.

Łysienie androgenowe u kobiet

Choć często kojarzone z mężczyznami, łysienie androgenowe dotyka również kobiety, choć jego przebieg jest zazwyczaj inny i często mniej drastyczny. U kobiet rzadko dochodzi do całkowitej utraty włosów czy powstawania zakoli. Zamiast tego obserwuje się rozproszone przerzedzenie włosów, szczególnie na szczycie głowy, z zachowaniem linii włosów na czole. Może to prowadzić do poszerzenia przedziałka i ogólnego zmniejszenia objętości włosów. Wypadanie włosów u kobiet często wiąże się z zaburzeniami hormonalnymi, takimi jak zespół policystycznych jajników (PCOS), menopauza lub ciąża.

Cechy charakterystyczne u kobiet

• Poszerzenie przedziałka: Widoczne przerzedzenie wzdłuż przedziałka.
• Rozproszone przerzedzenie: Ogólne zmniejszenie gęstości włosów, zwłaszcza na koronie głowy.
• Zachowana linia włosów: Linia włosów na czole zazwyczaj pozostaje nienaruszona.
• Skala Ludwiga: Skala używana do oceny postępu łysienia u kobiet.

Diagnostyka i leczenie łysienia androgenowego

Prawidłowa diagnoza jest kluczowa dla skutecznego leczenia. Lekarz trycholog lub dermatolog przeprowadzi szczegółowy wywiad, badanie fizykalne skóry głowy oraz, w razie potrzeby, zleci badania laboratoryjne (np. poziomy hormonów). Ważne jest wykluczenie innych przyczyn wypadania włosów, takich jak niedobory żywieniowe, choroby tarczycy czy stres.

Dostępne metody leczenia

Chociaż nie ma jednego uniwersalnego lekarstwa na łysienie androgenowe, istnieje wiele skutecznych metod, które mogą spowolnić jego postęp, a nawet stymulować odrost włosów. Warto pamiętać, że im wcześniej rozpocznie się leczenie, tym lepsze są rokowania.

Farmakoterapia

• Minoksydyl: Dostępny bez recepty w formie płynu lub pianki. Stosowany miejscowo, poprawia krążenie w skórze głowy i wydłuża fazę wzrostu włosa. Skuteczny zarówno u mężczyzn, jak i kobiet.
• Finasteryd: Lek dostępny na receptę, przyjmowany doustnie. Działa poprzez blokowanie enzymu przekształcającego testosteron w DHT. Skuteczny głównie u mężczyzn, niezalecany dla kobiet w wieku rozrodczym ze względu na potencjalne ryzyko wad wrodzonych.
• Spironolakton: Lek na receptę, stosowany doustnie głównie u kobiet, działa jako antyandrogen, blokując receptory androgenowe.

Zabiegi medyczne i wspomagające

• Mezoterapia skóry głowy: Polega na wstrzykiwaniu w skórę głowy substancji odżywczych, witamin i minerałów, które mają stymulować mieszki włosowe.
• Terapia osoczem bogatopłytkowym (PRP): Wykorzystuje własne osocze pacjenta, bogate w czynniki wzrostu, do stymulacji regeneracji mieszków włosowych.
• Niskoenergetyczna terapia laserowa (LLLT): Urządzenia laserowe (np. kaski, grzebienie) emitują światło, które ma pobudzać aktywność komórkową mieszków włosowych.
• Przeszczep włosów: W zaawansowanych przypadkach, gdy inne metody nie przynoszą rezultatów, przeszczep włosów z obszarów odpornych na DHT (tył i boki głowy) może być trwałym rozwiązaniem.

Profilaktyka i styl życia

Choć łysienie androgenowe ma podłoże genetyczne, pewne aspekty stylu życia mogą wspierać zdrowie włosów i potencjalnie spowalniać proces łysienia. Zbilansowana dieta bogata w witaminy (szczególnie A, C, D, E oraz witaminy z grupy B), minerały (żelazo, cynk, selen) i białko jest kluczowa. Unikanie nadmiernego stresu, regularna aktywność fizyczna i odpowiednia pielęgnacja włosów mogą również mieć pozytywny wpływ.

Ciekawostka

Czy wiesz, że średnio człowiek traci od 50 do 100 włosów dziennie? Jest to całkowicie normalny element cyklu wzrostu włosa. Problem zaczyna się, gdy liczba wypadających włosów znacząco wzrasta, a nowe włosy nie są w stanie zastąpić tych utraconych, co prowadzi do widocznego przerzedzenia.

Łysienie androgenowe to złożony problem, ale dzięki postępowi medycyny i trychologii, istnieje wiele skutecznych metod radzenia sobie z nim. Kluczem jest wczesna diagnoza i konsekwentne działanie. Nie wahaj się szukać profesjonalnej pomocy, aby odzyskać kontrolę nad zdrowiem swoich włosów.