Łysienie u mężczyzn, przyczyny, rodzaje, leczenie

Utrata włosów to powszechny problem, który dotyka znaczną część męskiej populacji, często stając się źródłem frustracji i obniżonej samooceny. Chociaż łysienie bywa postrzegane jako nieuchronny element starzenia się, jego przyczyny są złożone, a współczesna medycyna oferuje coraz więcej skutecznych rozwiązań. Zrozumienie mechanizmów stojących za tym zjawiskiem to pierwszy krok do podjęcia świadomej decyzji o walce z nim.

Czym jest łysienie u mężczyzn?

Łysienie, czyli alopecia, to stan charakteryzujący się nadmierną utratą włosów lub ich przerzedzeniem. U mężczyzn najczęściej przybiera ono specyficzne formy, różniące się od łysienia u kobiet, zarówno pod względem przyczyn, jak i wzorców wypadania. Nie jest to jedynie problem estetyczny, ale sygnał, że w organizmie zachodzą pewne zmiany, które warto zbadać.

Główne przyczyny łysienia

Przyczyn wypadania włosów u mężczyzn jest wiele, a ich zdiagnozowanie jest kluczowe dla wyboru odpowiedniego leczenia. Poniżej przedstawiamy najczęściej występujące:

• Genetyka i hormony (Łysienie Androgenowe): To zdecydowanie najczęstsza przyczyna, odpowiadająca za około 95% przypadków męskiego łysienia. Jest dziedziczone i związane z wrażliwością mieszków włosowych na dihydrotestosteron (DHT) – pochodną testosteronu. DHT powoduje miniaturyzację mieszków włosowych, co prowadzi do produkcji coraz cieńszych i krótszych włosów, aż w końcu do ich całkowitego zaniku.
• Stres i styl życia: Przewlekły stres, niedobory żywieniowe (np. żelaza, cynku, witamin z grupy B), gwałtowne zmiany w diecie, a także palenie tytoniu mogą znacząco osłabić kondycję włosów i przyspieszyć ich wypadanie.
• Choroby i leki: Niektóre schorzenia, takie jak choroby tarczycy, autoimmunologiczne (np. toczeń), infekcje skóry głowy czy cukrzyca, mogą prowadzić do utraty włosów. Podobnie działają niektóre leki, np. chemioterapeutyki, antykoagulanty czy leki na nadciśnienie.
• Urazy mechaniczne: Nadmierne naciąganie włosów (np. ciasne fryzury) lub niewłaściwa pielęgnacja mogą uszkadzać mieszki włosowe.

Rodzaje łysienia u mężczyzn

Rozróżnienie typu łysienia jest niezbędne do podjęcia skutecznych działań. Oto najczęściej spotykane rodzaje:

Łysienie androgenowe (AGA)

To najbardziej rozpowszechniona forma, charakteryzująca się typowym wzorcem utraty włosów. Zazwyczaj zaczyna się od recesji linii włosów na skroniach ("zakola") oraz przerzedzenia na czubku głowy. Z czasem obszary te łączą się, tworząc charakterystyczną "podkowę" włosów wokół boków i tyłu głowy. Skala Hamiltona-Norwooda służy do klasyfikacji stopnia zaawansowania tego typu łysienia.

Łysienie telogenowe

Ten rodzaj łysienia charakteryzuje się rozlanym wypadaniem włosów na całej powierzchni głowy, często pojawiającym się kilka miesięcy po silnym stresie fizycznym lub psychicznym, operacji, chorobie, restrykcyjnej diecie czy przyjmowaniu niektórych leków. Włosy przechodzą przedwcześnie w fazę spoczynku (telogen) i wypadają. Zazwyczaj jest to stan tymczasowy i odwracalny, a włosy odrastają po wyeliminowaniu przyczyny.

Łysienie plackowate (Alopecia Areata)

Jest to choroba autoimmunologiczna, w której układ odpornościowy atakuje mieszki włosowe, powodując powstawanie okrągłych, gładkich ognisk wyłysienia. Może dotyczyć zarówno skóry głowy, jak i innych owłosionych części ciała. Przebieg jest nieprzewidywalny – włosy mogą odrosnąć samoistnie, ale również wypadać w innych miejscach.

Łysienie bliznowaciejące

To rzadszy, ale trwały typ łysienia, w którym mieszki włosowe zostają zniszczone i zastąpione tkanką bliznowatą. Włosy w tych miejscach już nie odrosną. Przyczynami mogą być urazy, oparzenia, infekcje lub niektóre choroby autoimmunologiczne.

Diagnostyka: Krok do zrozumienia problemu

W przypadku zaobserwowania nadmiernej utraty włosów, kluczowa jest wizyta u specjalisty – dermatologa lub trychologa. Diagnostyka może obejmować:

• Wywiad medyczny: Pytania o historię chorób, styl życia, dietę, przyjmowane leki i historię łysienia w rodzinie.
• Badanie fizykalne skóry głowy i włosów: Ocena wzorca wypadania, stanu skóry głowy.
• Trichoskopia: Bezbolesne badanie skóry głowy i włosów za pomocą specjalnego urządzenia (wideodermatoskopu), które pozwala na szczegółową analizę mieszków włosowych, grubości włosów i naczyń krwionośnych.
• Badania krwi: Mogą pomóc wykluczyć niedobory (np. żelaza, witaminy D) lub zaburzenia hormonalne (np. tarczycy, testosteronu).

Skuteczne metody leczenia łysienia

Współczesna medycyna oferuje szereg rozwiązań, które mogą spowolnić, zatrzymać, a nawet odwrócić proces łysienia. Wybór metody zależy od przyczyny i rodzaju problemu.

Leczenie farmakologiczne

• Minoksydyl: Dostępny w postaci płynów lub pianek do stosowania miejscowego. Działa poprzez rozszerzanie naczyń krwionośnych w skórze głowy, co poprawia odżywienie mieszków włosowych i stymuluje wzrost włosów. Jest skuteczny głównie w łysieniu androgenowym.
• Finasteryd: Lek doustny dostępny na receptę. Działa poprzez hamowanie enzymu 5-alfa-reduktazy, który przekształca testosteron w DHT. Redukcja poziomu DHT spowalnia miniaturyzację mieszków włosowych. Jest bardzo skuteczny w łysieniu androgenowym.

Zabiegi medycyny estetycznej i trychologiczne

• Mezoterapia skóry głowy: Polega na wstrzykiwaniu w skórę głowy specjalnie dobranych koktajli odżywczych, witamin, minerałów i substancji stymulujących wzrost włosów.
• Terapia osoczem bogatopłytkowym (PRP): Wykorzystuje własne osocze pacjenta, bogate w czynniki wzrostu, które wstrzykuje się w skórę głowy. Stymuluje to regenerację mieszków włosowych i wzmacnia włosy.
• Laseroterapia niskopoziomowa (LLLT): Wykorzystuje światło lasera do stymulacji komórek mieszków włosowych, poprawiając ich funkcjonowanie i promując wzrost włosów.

Przeszczep włosów

Dla wielu mężczyzn z zaawansowanym łysieniem androgenowym przeszczep włosów jest najskuteczniejszym i trwałym rozwiązaniem. Polega na pobraniu zdrowych mieszków włosowych (najczęściej z tyłu lub boków głowy, gdzie są one odporne na działanie DHT) i przeszczepieniu ich w obszary objęte łysieniem. Najpopularniejsze techniki to:

1. FUE (Follicular Unit Extraction): Pojedyncze mieszki włosowe są pobierane i przeszczepiane. Pozostawia minimalne, niemal niewidoczne blizny.
2. FUT (Follicular Unit Transplantation): Pobrany zostaje pasek skóry z włosami, z którego następnie izoluje się mieszki włosowe. Metoda ta pozostawia liniową bliznę.

Wspomaganie wzrostu włosów i pielęgnacja

• Suplementacja: W przypadku niedoborów, suplementy diety zawierające biotynę, cynk, selen, żelazo czy witaminy z grupy B mogą wspierać kondycję włosów.
• Odpowiednia dieta: Bogata w białko, zdrowe tłuszcze, witaminy i minerały jest fundamentem zdrowych włosów.
• Pielęgnacja: Delikatne szampony i odżywki, unikanie silnych środków chemicznych i nadmiernego stylizowania.

Ciekawostka: Czy to prawda, że łysienie dziedziczy się po matce?

To popularny mit! Chociaż geny odpowiedzialne za łysienie androgenowe znajdują się na chromosomie X (który mężczyźni dziedziczą od matek), to dziedziczenie jest wielogenowe, co oznacza, że wpływ mają również geny z chromosomów autosomalnych, dziedziczone zarówno od matki, jak i od ojca. Zatem, jeśli Twój ojciec jest łysy, masz równie duże szanse na łysienie, jakby łysiał Twój dziadek ze strony matki.

Łysienie u mężczyzn to złożony problem, który wymaga indywidualnego podejścia. Kluczem do sukcesu jest wczesna diagnoza i dobranie odpowiedniej strategii leczenia we współpracy ze specjalistą. Nie warto zwlekać – im szybciej podejmiesz działania, tym większe masz szanse na zachowanie i odzyskanie zdrowych włosów.