O co chodzi z Nutri Score?

W gąszczu informacji o zdrowym odżywianiu łatwo się pogubić. Na półkach sklepowych coraz częściej spotykamy system oznaczeń Nutri-Score, który ma za zadanie ułatwić nam wybór produktów. Ale czym tak naprawdę jest ten tajemniczy kolorowy wskaźnik i czy warto mu ufać? Przyjrzyjmy się bliżej, o co chodzi z Nutri-Score i jak może on wpłynąć na Twoje codzienne decyzje żywieniowe.

Co to jest Nutri-Score?

Nutri-Score to uproszczony system etykietowania żywności umieszczany na przodzie opakowania, który ma za zadanie szybko i intuicyjnie informować konsumentów o wartości odżywczej produktu. Został opracowany we Francji i jest obecnie dobrowolnie stosowany w wielu krajach europejskich. Jego głównym celem jest ułatwienie porównywania produktów w tej samej kategorii i zachęcanie do zdrowszych wyborów.

Jak działa Nutri-Score?

Od A do E: Kolory i litery

System Nutri-Score bazuje na pięciostopniowej skali oznaczonej literami od A do E oraz kolorami od zielonego do czerwonego.

• A (ciemnozielony) oznacza produkty o najwyższej wartości odżywczej, które powinny być preferowane w diecie.
• B (jasnozielony) to również dobry wybór, choć nieco mniej korzystny niż A.
• C (żółty) wskazuje na produkty o średniej wartości odżywczej, które powinny być spożywane z umiarem.
• D (pomarańczowy) oznacza produkty, które nie są zalecane w dużych ilościach.
• E (czerwony) to produkty o najniższej wartości odżywczej, których spożycie powinno być sporadyczne.

Ta wizualna skala sprawia, że ocena produktu jest błyskawiczna, nawet bez szczegółowego studiowania tabeli wartości odżywczych.

Co bierze pod uwagę Nutri-Score?

Algorytm Nutri-Score wylicza ogólny wynik dla produktu, biorąc pod uwagę zarówno składniki, które są korzystne dla zdrowia, jak i te, których nadmierne spożycie jest niezalecane.

• Punkty negatywne (im więcej, tym gorzej): kalorie, cukry proste, nasycone kwasy tłuszczowe, sól.
• Punkty pozytywne (im więcej, tym lepiej): zawartość owoców i warzyw (w tym strączkowych i orzechów), błonnika, białka.

Warto wiedzieć, że ocena jest zawsze podawana na 100 gramów lub 100 mililitrów produktu, co pozwala na obiektywne porównanie, niezależnie od wielkości opakowania.

Przykładowa ocena

Ciekawostka: czy wiesz, że oliwa z oliwek, choć zdrowa w umiarkowanych ilościach, często otrzymuje kategorię C lub D? Dzieje się tak, ponieważ Nutri-Score ocenia ją głównie pod kątem wysokiej zawartości tłuszczu i kalorii na 100g, nie uwzględniając jej korzystnych kwasów tłuszczowych. To pokazuje, że system ma swoje ograniczenia i nie zawsze oddaje pełen kontekst zdrowotny produktu.

Zalety Nutri-Score: Dlaczego warto zwracać uwagę?

Mimo pewnych ograniczeń, Nutri-Score oferuje szereg korzyści dla konsumentów i producentów.

• Ułatwienie wyboru: To szybkie narzędzie do porównania produktów w tej samej kategorii – na przykład wybierając między różnymi rodzajami płatków śniadaniowych, łatwiej jest sięgnąć po te z literą A niż D.
• Edukacja: Pomaga zrozumieć, które składniki są kluczowe dla wartości odżywczej produktu.
• Motywacja dla producentów: Firmy spożywcze są zachęcane do reformułowania swoich produktów, zmniejszając zawartość soli, cukru czy nasyconych tłuszczów, aby uzyskać lepszą ocenę.

Dzięki temu systemowi, świadomi konsumenci mogą łatwiej budować zdrowszą dietę.

Ograniczenia i krytyka Nutri-Score

Jak każdy system upraszczający złożone zagadnienia, Nutri-Score nie jest pozbawiony wad i bywa przedmiotem krytyki.

• Upraszczanie: Ocena na 100g/ml może być myląca dla produktów spożywanych w małych ilościach (np. oleje, sery) lub w kontekście zbilansowanej diety. Produkt z "C" lub "D" nie zawsze jest "zły", jeśli spożywany jest z umiarem w ramach zróżnicowanego jadłospisu.
• Brak kontekstu: Nie uwzględnia on stopnia przetworzenia produktu, obecności dodatków do żywności ani specyficznych potrzeb żywieniowych (np. alergie, diety specjalistyczne).
• Porównania międzykategorialne: Porównywanie chleba z sokiem czy oliwy z jogurtem na podstawie Nutri-Score jest bezcelowe, ponieważ są to zupełnie różne produkty pełniące inne funkcje w diecie. System najlepiej sprawdza się przy porównywaniu produktów podobnych.

Dlatego nie należy traktować Nutri-Score jako jedynego wyznacznika zdrowia.

Jak mądrze korzystać z Nutri-Score?

Aby Nutri-Score był dla Ciebie faktycznie pomocny, pamiętaj o kilku zasadach:

1. Traktuj go jako wskazówkę: To narzędzie pomocnicze, a nie ostateczna wyrocznia.
2. Porównuj w ramach kategorii: Szukaj produktów z lepszą oceną wśród podobnych artykułów (np. jogurty z jogurtami, płatki z płatkami).
3. Czytaj pełne etykiety: Nutri-Score to tylko początek. Zawsze warto sprawdzić szczegółowy skład i tabelę wartości odżywczych, zwłaszcza jeśli masz specyficzne wymagania dietetyczne.
4. Pamiętaj o zbilansowanej diecie: Żaden pojedynczy produkt, niezależnie od oceny Nutri-Score, nie stanowi o zdrowiu całej diety. Kluczem jest różnorodność i umiar.

Korzystając z Nutri-Score w ten sposób, możesz świadomie wspierać swoje zdrowe nawyki żywieniowe.

Nutri-Score to bez wątpienia ciekawe i innowacyjne narzędzie, które ma potencjał ułatwienia nam codziennych wyborów żywieniowych. Choć ma swoje wady i nie zastąpi dogłębnej wiedzy o odżywianiu, stanowi prosty i szybki przewodnik po świecie produktów spożywczych. Warto z niego korzystać, pamiętając o jego ograniczeniach i zawsze podchodząc do zdrowego odżywiania holistycznie.