Permareksja, uzależnienie od diet

W dzisiejszym świecie, gdzie presja na idealny wygląd jest wszechobecna, wiele osób wpada w pułapkę ciągłego poszukiwania "cudownej diety".Odchudzanie staje się obsesją, a cykl nieustannych prób i porażek prowadzi do frustracji, poczucia winy i utraty radości z jedzenia.To zjawisko, choć często bagatelizowane, ma swoją nazwę – permareksja.Czy wiesz, że możesz być w jej szponach?

Permareksja: Czym jest to uzależnienie od diet?

Permareksja, choć nie jest oficjalną jednostką chorobową w klasyfikacjach medycznych, to powszechnie rozpoznawany wzorzec zachowań, który opisuje uzależnienie od ciągłego bycia na diecie.Osoby dotknięte permareksją spędzają większość swojego życia na planowaniu, rozpoczynaniu i przerywaniu kolejnych reżimów żywieniowych.To nie jest jednorazowa próba schudnięcia, lecz niekończący się cykl diet, często bardzo restrykcyjnych, po których następują okresy "odpuszczania" i poczucia winy.Ich myśli krążą wokół jedzenia, kalorii, wagi i wyglądu, co znacząco obniża jakość życia.

Objawy i sygnały ostrzegawcze permareksji

Rozpoznanie permareksji u siebie lub u bliskiej osoby może być kluczowe dla podjęcia działań.Oto najczęstsze sygnały:

• Stałe bycie na diecie: Niezależnie od aktualnej wagi, osoba czuje potrzebę odchudzania się lub utrzymywania restrykcji.
• Obsesja na punkcie jedzenia: Ciągłe myślenie o tym, co zjeść, ile kalorii ma dany produkt, planowanie posiłków z wyprzedzeniem.
• Poczucie winy po zjedzeniu "zakazanych" produktów: Nawet niewielkie odstępstwa od diety wywołują silne wyrzuty sumienia.
• Częste zmiany diet: Przechodzenie z jednej diety na drugą (np. keto, paleo, wegańska, niskowęglowodanowa), często bez konsultacji ze specjalistą.
• Lęk przed przybraniem na wadze: Nawet po osiągnięciu upragnionej wagi, strach przed jej utratą jest dominujący.
• Zaburzony obraz własnego ciała: Postrzeganie siebie jako osoby z nadwagą, nawet jeśli obiektywnie masa ciała jest prawidłowa lub zbyt niska.
• Izolacja społeczna: Unikanie spotkań towarzyskich związanych z jedzeniem, aby nie łamać zasad diety.

Przyczyny i czynniki ryzyka

Permareksja rzadko pojawia się bez przyczyny. Często jest wynikiem złożonych interakcji między czynnikami psychologicznymi, społecznymi i indywidualnymi doświadczeniami.Media i kultura promujące szczupłą sylwetkę jako jedyny kanon piękna odgrywają tu ogromną rolę.Presja społeczna, porównywanie się z innymi, a także wcześniejsze nieudane próby odchudzania mogą prowadzić do błędnego koła.Niska samoocena, perfekcjonizm czy tendencje do kompulsywnych zachowań również zwiększają ryzyko rozwoju permareksji.Niektóre osoby mogą mieć także głębsze, nieuświadomione problemy emocjonalne, które próbują "kontrolować" poprzez jedzenie i dietę.

Konsekwencje permareksji dla zdrowia i psychiki

Długotrwałe uzależnienie od diet ma poważne konsekwencje zarówno dla zdrowia fizycznego, jak i psychicznego.Fizycznie, ciało może być narażone na niedobory składników odżywczych, zaburzenia metaboliczne, problemy z układem trawiennym, a nawet zaburzenia hormonalne.Ciągłe wahania wagi (tzw. efekt jo-jo) są obciążające dla organizmu.Psychicznie, permareksja prowadzi do chronicznego stresu, lęku, obniżonego nastroju, a nawet depresji.Zaburza relację z jedzeniem, prowadząc do jego demonizowania lub traktowania jako wroga.W skrajnych przypadkach może ewoluować w poważniejsze zaburzenia odżywiania, takie jak anoreksja czy bulimia.

Jak przerwać cykl permareksji?

Przerwanie cyklu permareksji wymaga świadomości i konsekwencji.To proces, który często wymaga wsparcia specjalistów.Oto kluczowe kroki:

1. Zmiana myślenia o diecie: Zamiast restrykcji, skup się na zrównoważonym odżywianiu i intuicyjnym jedzeniu, słuchając sygnałów głodu i sytości swojego ciała.
2. Akceptacja ciała: Praca nad pozytywnym lub neutralnym obrazem ciała, niezależnie od jego rozmiaru czy kształtu.
3. Wsparcie psychologiczne: Terapia z psychologiem lub psychoterapeutą może pomóc zidentyfikować i przepracować głębsze przyczyny permareksji.
4. Konsultacja z dietetykiem klinicznym: Specjalista może pomóc w opracowaniu zdrowego planu żywieniowego, który nie będzie oparty na restrykcjach, lecz na odżywianiu ciała.
5. Skupienie na zdrowiu, nie na wadze: Priorytetem powinno być dobre samopoczucie, energia i ogólny stan zdrowia, a nie konkretna liczba na wadze.
6. Uważność w jedzeniu: Praktykowanie mindful eating, czyli świadomego jedzenia, które pozwala czerpać przyjemność z posiłków i lepiej rozpoznawać sygnały ciała.

Pamiętaj, że jedzenie ma być źródłem energii i przyjemności, a nie ciągłego stresu i poczucia winy.Odzyskanie zdrowej relacji z jedzeniem i własnym ciałem jest możliwe i warte wysiłku.Zacznij dziś budować swoją wolność od diet!