PIT 37, zmiany podatkowe w 2022 roku

Rok 2022 zapisał się w historii polskiej podatkowości jako czas prawdziwej rewolucji. Zmiany wprowadzone w ramach programu Polski Ład, a następnie skorygowane w połowie roku, wywołały spore zamieszanie i wiele pytań. Rozliczenie deklaracji PIT-37 za ten wyjątkowy okres mogło wydawać się skomplikowane, ale w rzeczywistości dla wielu podatników oznaczało ono korzystniejsze warunki. W tym artykule krok po kroku wyjaśniamy, co tak naprawdę się zmieniło i jak wpłynęło to na Twój zwrot lub dopłatę podatku.

Dla kogo jest PIT-37?

Zanim przejdziemy do szczegółów rewolucji podatkowej, przypomnijmy, kogo dotyczy najpopularniejszy w Polsce formularz, czyli PIT-37. Jest on przeznaczony dla osób, które uzyskują przychody za pośrednictwem płatnika. Oznacza to, że zaliczki na podatek dochodowy w ciągu roku odprowadzał za Ciebie pracodawca lub inny podmiot. Deklarację tę składają przede wszystkim:

• Pracownicy zatrudnieni na podstawie umowy o pracę.
• Osoby wykonujące pracę na podstawie umów cywilnoprawnych (umowa zlecenie, umowa o dzieło).
• Emeryci i renciści.
• Osoby pobierające zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego.

Kluczową cechą jest to, że podatnicy rozliczający się na PIT-37 nie prowadzą pozarolniczej działalności gospodarczej.

Podatkowa rewolucja 2022 – kluczowe zmiany

Rok 2022 to tak naprawdę dwa systemy podatkowe w jednym. Pierwszy obowiązywał od stycznia do czerwca, a drugi, wprowadzony nowelizacją „Niskie Podatki”, od lipca. Na szczęście przy rocznym rozliczeniu zastosowano zasadę korzystniejszą dla podatnika. Przyjrzyjmy się najważniejszym modyfikacjom.

Wyższa kwota wolna od podatku

To jedna z najistotniejszych i najkorzystniejszych zmian. Kwota wolna od podatku została podniesiona z 8 000 zł do aż 30 000 zł rocznie. Oznacza to, że osoby, których roczny dochód podlegający opodatkowaniu według skali podatkowej nie przekroczył tej kwoty, w ogóle nie zapłaciły podatku dochodowego. W praktyce przełożyło się to na zmniejszenie podatku dla wszystkich zarabiających powyżej tego progu o 5100 zł (17% z 30 000 zł) w skali roku, a po lipcowej zmianie o 3600 zł (12% z 30 000 zł).

Nowy, wyższy próg podatkowy

Kolejna pozytywna zmiana dotyczyła osób o wyższych dochodach. Drugi próg podatkowy, czyli granica, po przekroczeniu której dochody opodatkowane są stawką 32%, został podniesiony z ok. 85 tys. zł do 120 000 zł. Dzięki temu szersza grupa podatników mogła skorzystać z niższej stawki podatkowej.

Brak możliwości odliczenia składki zdrowotnej

To była najbardziej kontrowersyjna zmiana, która w praktyce podniosła obciążenia dla wielu osób, niwelując częściowo korzyści z podniesienia kwoty wolnej. Do końca 2021 roku można było odliczyć od podatku 7,75% podstawy wymiaru składki zdrowotnej (cała składka wynosiła 9%). Od 2022 roku ta możliwość została całkowicie zlikwidowana. Składka zdrowotna w wysokości 9% stała się w całości nieodliczalna, co na początku roku spowodowało obniżenie wynagrodzeń netto u wielu pracowników.

Ulga dla klasy średniej – krótka i burzliwa historia

Aby zrekompensować likwidację odliczenia składki zdrowotnej, wprowadzono tzw. ulgę dla klasy średniej. Przysługiwała ona osobom osiągającym roczne przychody w przedziale od 68 412 zł do 133 692 zł. Była ona jednak skomplikowana w obliczeniach i powodowała wiele problemów, np. ryzyko dużej dopłaty podatku przy przekroczeniu progu. Ostatecznie, w ramach lipcowej nowelizacji, ulga została zlikwidowana z mocą wsteczną od 1 stycznia 2022 roku.

Ciekawostka: Mimo likwidacji ulgi, przy rozliczeniu rocznym za 2022 rok urząd skarbowy miał obowiązek sprawdzić, co jest dla Ciebie korzystniejsze: rozliczenie według zasad od lipca (niższy PIT 12% i brak ulgi) czy według zasad ze stycznia (PIT 17% i ulga dla klasy średniej). System automatycznie wybierał lepszy wariant.

Korekta od 1 lipca 2022 – czyli „Niskie Podatki”

W odpowiedzi na krytykę pierwszych miesięcy Polskiego Ładu, rząd wprowadził istotne zmiany obowiązujące od 1 lipca 2022 r.

Obniżka stawki PIT z 17% do 12%

To najważniejsza zmiana drugiej połowy roku. Podstawowa stawka podatkowa w pierwszym progu (do 120 000 zł dochodu) została obniżona z 17% do 12%. Co ważne, obniżka ta objęła dochody uzyskane w całym 2022 roku, a nie tylko od lipca. To właśnie ta zmiana była głównym powodem, dla którego wiele osób otrzymało wysoki zwrot podatku w 2023 roku. Zaliczki w pierwszej połowie roku były bowiem pobierane według wyższej, 17-procentowej stawki.

Inne ulgi wciąż dostępne

Pamiętaj, że rewolucja podatkowa nie zlikwidowała popularnych ulg i odliczeń, z których wciąż możesz skorzystać w PIT-37. Do najważniejszych należą:

1. Ulga na dziecko (prorodzinna) – jedna z najpopularniejszych ulg.
2. Ulga rehabilitacyjna – dla osób z niepełnosprawnościami i ich opiekunów.
3. Ulga na internet – do 760 zł odliczenia od dochodu.
4. Darowizny – na cele pożytku publicznego, kultu religijnego czy krwiodawstwo.
5. Ulgi PIT-0 – dla młodych do 26. roku życia, na powrót, dla rodzin 4+ oraz dla pracujących seniorów.

Podsumowanie – jak rozliczyć skomplikowany rok?

Rok 2022 był bezprecedensowy pod względem podatkowym. Dwa systemy w jednym roku, likwidacja jednych ulg i modyfikacja innych sprawiły, że samodzielne obliczenia były trudne. Na szczęście usługa Twój e-PIT przygotowana przez Ministerstwo Finansów automatycznie uwzględniała wszystkie zmiany i wybierała najkorzystniejszy dla podatnika wariant rozliczenia. Mimo to, zawsze warto dokładnie zweryfikować przygotowane zeznanie, sprawdzić, czy uwzględniono wszystkie przysługujące Ci ulgi i odliczenia. Dla większości osób finalne rozliczenie okazało się korzystne, często skutkując nadpłatą podatku, głównie dzięki obniżce stawki PIT do 12% z mocą za cały rok.