Polska buduje system antydronowy, 15 mld zł na SAN

Współczesny świat wkracza w erę, gdzie niebo nad naszymi głowami staje się coraz bardziej zatłoczone, a wraz z rosnącą popularnością dronów pojawiają się nowe wyzwania dla bezpieczeństwa i prywatności. Od amatorskich lotów rekreacyjnych po zaawansowane zastosowania przemysłowe, bezzałogowe statki powietrzne (BSP) zrewolucjonizowały wiele sektorów, ale jednocześnie otworzyły drzwi do potencjalnych zagrożeń, wymagając od nas opracowania skutecznych metod ich kontroli i neutralizacji.

Rosnące zagrożenie ze strony dronów

Kiedyś science fiction, dziś codzienność – drony stały się wszechobecne. Niestety, ich dostępność i łatwość obsługi sprawiają, że są one coraz częściej wykorzystywane nie tylko do celów zgodnych z prawem, ale i do działalności przestępczej lub zagrażającej bezpieczeństwu. Mówimy tu o potencjalnym szpiegostwie przemysłowym, naruszaniu prywatności, przemycie zakazanych towarów, a nawet atakach terrorystycznych. Przykładowo, incydenty z dronami zakłócającymi ruch lotniczy na lotniskach, jak miało to miejsce na Gatwick, pokazały, jak paraliżujące mogą być takie zdarzenia dla infrastruktury krytycznej.

Co to są systemy antydronowe?

W odpowiedzi na te zagrożenia rozwijane są zaawansowane systemy antydronowe, znane również jako C-UAS (Counter-Unmanned Aircraft Systems). Ich głównym celem jest wykrywanie, identyfikacja, śledzenie i neutralizacja niepożądanych bezzałogowców. Nie chodzi tu jedynie o strącanie dronów – często kluczowe jest bezpieczne unieruchomienie maszyny lub przejęcie nad nią kontroli, aby uniknąć dodatkowych szkód. Ciekawostką jest, że pierwsze, prymitywne próby obrony przed latającymi obiektami sięgają czasów wojennych, ale dopiero rozwój miniaturowej elektroniki i sztucznej inteligencji pozwolił na stworzenie naprawdę efektywnych rozwiązań.

Kluczowe technologie wykrywania

Skuteczne działanie systemu antydronowego zaczyna się od niezawodnego wykrywania. W tym celu wykorzystuje się szereg komplementarnych technologii:

• Radar: Tradycyjne i miniaturowe radary aktywnie monitorują przestrzeń powietrzną, wykrywając ruchome obiekty. Są one szczególnie skuteczne na większych odległościach i w trudnych warunkach pogodowych.
• Kamery optyczne i termowizyjne: Pozwalają na wizualną identyfikację i śledzenie dronów, zarówno w dzień, jak i w nocy. Technologia termowizyjna jest niezastąpiona w ciemności lub przy słabej widoczności.
• Sensory akustyczne: Wykrywają charakterystyczny dźwięk wirników drona. Są przydatne na krótszych dystansach, zwłaszcza w środowiskach, gdzie inne sygnały są zakłócone.
• Analiza sygnałów radiowych: Przechwytywanie i analiza sygnałów sterujących dronem lub sygnałów wideo pozwala na jego lokalizację i identyfikację. To bardzo precyzyjna metoda.

Metody neutralizacji bezzałogowców

Gdy dron zostanie wykryty i zidentyfikowany jako zagrożenie, systemy antydronowe mogą zastosować różne metody jego neutralizacji:

• Zagłuszanie sygnału (jamming): Jedna z najpopularniejszych metod. Polega na wysłaniu silnego sygnału radiowego, który zakłóca komunikację między dronem a operatorem lub systemem nawigacji satelitarnej (GPS). Skutkuje to często lądowaniem drona lub jego powrotem do punktu startu.
• Przejęcie kontroli (spoofing): Bardziej zaawansowane systemy mogą "oszukać" drona, wysyłając mu fałszywe sygnały GPS lub sygnały sterujące, co pozwala na kontrolowane przejęcie kontroli nad maszyną i bezpieczne jej sprowadzenie.
• Fizyczne przechwytywanie: W niektórych przypadkach drony mogą być fizycznie przechwytywane za pomocą specjalnych sieci wystrzeliwanych z innych dronów lub urządzeń naziemnych. Są też pomysły na wykorzystanie wyszkolonych drapieżnych ptaków, choć to raczej ciekawostka niż uniwersalne rozwiązanie.
• Broń kierowanej energii: To przyszłość, ale już dziś testowane są systemy wykorzystujące lasery lub mikrofale do uszkodzenia lub zniszczenia drona. Są to rozwiązania o ogromnym potencjale, ale wymagające dalszych badań nad bezpieczeństwem i efektywnością.

Wyzwania w budowie efektywnych systemów

Budowa kompleksowego i efektywnego systemu antydronowego to zadanie pełne wyzwań. Przede wszystkim, miniaturyzacja dronów sprawia, że są one coraz trudniejsze do wykrycia, zwłaszcza te zbudowane z materiałów niemetalicznych. Ponadto, złożoność środowiska miejskiego z dużą liczbą przeszkód, sygnałów radiowych i źródeł hałasu generuje ryzyko fałszywych alarmów. Szybki rozwój technologii dronów wymaga również nieustannej aktualizacji i adaptacji systemów obronnych. Nie można zapominać o aspektach prawnych i etycznych – jak daleko można się posunąć w neutralizacji drona, zwłaszcza gdy istnieje ryzyko uszkodzenia mienia lub naruszenia prywatności osób postronnych?

Przyszłość systemów antydronowych

Przyszłość systemów antydronowych to dalsza integracja różnych technologii wykrywania i neutralizacji w jeden spójny, wielowarstwowy system obrony. Sztuczna inteligencja i uczenie maszynowe będą odgrywać kluczową rolę w szybkiej analizie danych, identyfikacji zagrożeń i autonomicznej reakcji. Zamiast reagować na incydenty, systemy będą dążyć do przewidywania potencjalnych zagrożeń i proaktywnego działania. Możemy spodziewać się rozwoju miniaturowych, mobilnych rozwiązań, które będą mogły chronić zarówno obiekty stacjonarne, jak i konwoje czy wydarzenia masowe. To nieustanny wyścig technologiczny, w którym stawką jest bezpieczeństwo.

W obliczu dynamicznego rozwoju technologii bezzałogowych statków powietrznych, inwestycje w zaawansowane systemy antydronowe stają się niezbędnym elementem strategii bezpieczeństwa. Zapewnienie ochrony przestrzeni powietrznej przed niepożądanymi ingerencjami to złożone wyzwanie, które wymaga współpracy ekspertów z wielu dziedzin, ciągłych innowacji i świadomości rosnących zagrożeń. Tylko w ten sposób możemy skutecznie bronić się przed niekontrolowanym wykorzystaniem dronów i zapewnić spokój w naszych miastach i na naszej infrastrukturze krytycznej.