Polska druga od końca w UE w adopcji sztucznej inteligencji, ale jest plan

Statystyki bywają bezlitosne, a jedna z nich szczególnie mocno rezonuje w kontekście innowacji i przyszłości gospodarki: Polska zajmuje drugie od końca miejsce w Unii Europejskiej pod względem adopcji sztucznej inteligencji. Ta informacja może budzić niepokój, jednak warto spojrzeć na nią nie jako na wyrok, lecz jako na sygnał do działania i punkt wyjścia do dyskusji o ambitnym planie, który ma odmienić ten stan rzeczy. Czy uda nam się nadrobić zaległości i wykorzystać potencjał AI?

Dlaczego Polska wciąż w tyle? Zrozumienie wyzwań

Niska adopcja sztucznej inteligencji w Polsce nie jest wynikiem braku potencjału czy talentu, lecz złożonej kombinacji czynników. Jednym z kluczowych jest bariera świadomości i edukacji. Wielu przedsiębiorców, zwłaszcza z sektora małych i średnich firm, wciąż nie dostrzega konkretnych korzyści płynących z wdrożenia AI, postrzegając ją jako kosztowną i skomplikowaną technologię dla gigantów. Brakuje zrozumienia, że AI to nie tylko autonomiczne samochody czy zaawansowane roboty, ale także narzędzia optymalizujące procesy, personalizujące ofertę czy automatyzujące obsługę klienta, dostępne również dla mniejszych podmiotów.

Kolejnym wyzwaniem jest niedobór wykwalifikowanych specjalistów. Mimo rosnącej liczby studentów kierunków technicznych, zapotrzebowanie na inżynierów danych, specjalistów od uczenia maszynowego czy analityków AI wciąż przewyższa podaż. Bariery finansowe, związane z wysokimi kosztami inwestycji w technologie i szkolenia, również odgrywają istotną rolę, szczególnie w porównaniu z krajami o lepiej rozwiniętych ekosystemach innowacji.

Konsekwencje opóźnień: Co tracimy, nie wdrażając AI?

Opóźnienia w adopcji sztucznej inteligencji niosą za sobą realne konsekwencje dla polskiej gospodarki i społeczeństwa. Przede wszystkim, tracimy szansę na zwiększenie konkurencyjności na arenie międzynarodowej. Kraje, które aktywnie inwestują w AI, notują szybszy wzrost produktywności, tworzą nowe miejsca pracy i stają się liderami w innowacyjnych sektorach. Brak szybkiej adaptacji może skutkować utratą przewagi konkurencyjnej, a nawet marginalizacją w globalnym łańcuchu wartości.

Ponadto, ograniczamy potencjał innowacyjny w wielu branżach – od medycyny po rolnictwo. Sztuczna inteligencja może rewolucjonizować diagnostykę, usprawniać zarządzanie uprawami, optymalizować logistykę czy personalizować edukację. Niewykorzystanie tych możliwości to stagnacja w obliczu dynamicznie zmieniającego się świata.

Polska Strategia AI: Ambitny plan na przyszłość

Świadomość tych wyzwań doprowadziła do opracowania „Polskiej Strategii Rozwoju Sztucznej Inteligencji” (SRSI), która ma za zadanie zmienić obecną sytuację. To kompleksowy dokument, który wytycza kierunki działań w kilku kluczowych obszarach:

• Inwestycje w badania i rozwój

  Strategia zakłada zwiększenie nakładów na R&D w obszarze AI, wspieranie innowacyjnych projektów i tworzenie dogodnych warunków dla współpracy nauki z biznesem. Celem jest stworzenie silnych ośrodków badawczych i przyciągnięcie talentów.

• Edukacja i rozwój kompetencji

  Kluczowe jest kształcenie nowych specjalistów oraz przekwalifikowywanie obecnych kadr. Planowane są programy edukacyjne na wszystkich poziomach – od szkół podstawowych po uniwersytety, a także inicjatywy szkoleniowe dla przedsiębiorców i pracowników, aby zwiększyć ich cyfrowe kompetencje.

• Wsparcie dla przedsiębiorczości

  Strategia przewiduje instrumenty wsparcia dla start-upów i małych oraz średnich firm, które chcą wdrażać rozwiązania AI. Mowa tu o grantach, programach akceleracyjnych i ułatwieniach w dostępie do danych.

• Etyka i regulacje

  Wdrażanie AI musi odbywać się w sposób odpowiedzialny. Strategia kładzie nacisk na rozwój ram etycznych i prawnych, które zapewnią bezpieczeństwo, przejrzystość i zaufanie do systemów sztucznej inteligencji.

• Dostęp do danych

  Dane to paliwo dla AI. Planowane są działania mające na celu ułatwienie dostępu do wysokiej jakości danych publicznych, przy jednoczesnym zachowaniu standardów prywatności.

Przykłady i ciekawostki: Gdzie AI już działa?

Choć statystyki mogą być zniechęcające, warto pamiętać, że w Polsce działają już firmy i instytucje, które z sukcesem wykorzystują potencjał AI. W sektorze bankowym algorytmy AI pomagają w ocenie ryzyka kredytowego i wykrywaniu oszustw. W medycynie, sztuczna inteligencja wspomaga radiologów w analizie obrazów medycznych, zwiększając precyzję diagnoz. Polskie start-upy tworzą rozwiązania AI dla rolnictwa precyzyjnego, optymalizując zużycie nawozów i wody.

Ciekawostka: Jednym z przykładów polskiego sukcesu jest rozwój technologii przetwarzania języka naturalnego (NLP) dla języka polskiego, co jest szczególnie trudne ze względu na jego złożoność. Polscy naukowcy i programiści tworzą zaawansowane chat boty, systemy tłumaczące i narzędzia do analizy sentymentu, które znajdują zastosowanie w obsłudze klienta i marketingu.

Jak możemy przyspieszyć adopcję AI?

Przyspieszenie adopcji sztucznej inteligencji to zadanie dla całego społeczeństwa. Przedsiębiorcy powinni aktywnie poszukiwać możliwości wdrożenia AI w swoich firmach, nawet zaczynając od małych, pilotażowych projektów. Inwestycja w szkolenia pracowników to inwestycja w przyszłość. Rząd i instytucje publiczne muszą konsekwentnie realizować założenia Strategii AI, zapewniając stabilne środowisko prawne i finansowe.

Indywidualne osoby mogą również odegrać rolę, rozwijając swoje kompetencje cyfrowe i otwartość na nowe technologie. Edukacja jest kluczem – zarówno formalna, jak i nieformalna, poprzez kursy online, warsztaty i samodzielne pogłębianie wiedzy. Tylko wspólnym wysiłkiem możemy przekształcić obecne wyzwanie w ogromną szansę dla Polski.