Zasiłki chorobowe w Wielkiej Brytanii

Choroba to nieodłączny element życia, który potrafi zaskoczyć w najmniej spodziewanym momencie. W Wielkiej Brytanii, podobnie jak w wielu innych krajach, system wsparcia dla osób niezdolnych do pracy z powodu choroby jest kluczowy dla zachowania stabilności finansowej. Zrozumienie zasad dotyczących zasiłków chorobowych to podstawa, by w trudnej sytuacji wiedzieć, na co można liczyć i jak skutecznie zadbać o swoje prawa.

Zasiłek chorobowy w Wielkiej Brytanii: Co to jest SSP?

Podstawowym świadczeniem chorobowym w Wielkiej Brytanii jest Statutory Sick Pay (SSP), czyli ustawowy zasiłek chorobowy. Jest to kwota wypłacana przez pracodawcę pracownikom, którzy nie są w stanie wykonywać swoich obowiązków z powodu choroby. SSP to minimalne wsparcie finansowe, które ma pomóc w pokryciu podstawowych kosztów życia podczas okresu rekonwalescencji.

Warto zaznaczyć, że SSP nie jest świadczeniem zasiłkowym w tradycyjnym polskim rozumieniu, lecz obowiązkiem pracodawcy, uregulowanym przez prawo. To istotna różnica, którą należy mieć na uwadze.

Kto kwalifikuje się do SSP?

• Musisz być pracownikiem, a nie samozatrudnionym.
• Musisz zarabiać co najmniej minimalną kwotę tygodniowo (Lower Earnings Limit - LEL), która jest ustalana co roku.
• Musisz chorować przez co najmniej 4 kolejne dni (wliczając dni wolne od pracy). To tak zwane Waiting Days. Za pierwsze 3 dni choroby zazwyczaj nie otrzymuje się SSP, chyba że pracodawca oferuje własne, lepsze warunki.
• Musisz poinformować pracodawcę o swojej chorobie w terminie (zazwyczaj w ciągu 7 dni, ale warto sprawdzić umowę o pracę).
• Musisz dostarczyć dowód choroby, jeśli absencja trwa dłużej niż 7 dni. Zazwyczaj jest to zaświadczenie lekarskie (fit note).

Ciekawostka: System SSP ma swoje korzenie w dawniejszych przepisach dotyczących ubezpieczeń społecznych, ewoluując, by zapewnić podstawową siatkę bezpieczeństwa pracownikom.

Ile wynosi SSP i jak jest wypłacany?

Kwota SSP jest stała i ustalana przez rząd na dany rok podatkowy. Jest to tygodniowa stawka, która nie zależy od twoich zarobków (o ile spełniasz minimalny próg LEL). Pracodawca wypłaca ją w ten sam sposób i w tych samych terminach, co twoje regularne wynagrodzenie, ale pomniejszoną o podatek i składki na ubezpieczenie społeczne (National Insurance).

Przykład: Jeśli chorujesz przez 10 dni, a twoje waiting days to 3 dni, otrzymasz SSP za 7 dni. Należy pamiętać, że SSP jest wypłacane za dni, w które normalnie byś pracował, a nie za wszystkie dni kalendarzowe choroby.

Maksymalny okres, przez jaki możesz otrzymywać SSP, to 28 tygodni w jednym okresie choroby lub w serii połączonych okresów choroby.

Jak zgłosić chorobę i ubiegać się o SSP?

Proces jest zazwyczaj prosty:

1. Powiadom pracodawcę: Zrób to jak najszybciej, zgodnie z procedurami firmy (telefon, e-mail). Zazwyczaj masz na to 7 dni, ale najlepiej zrobić to w dniu, w którym nie jesteś w stanie pracować.
2. Self-certification: Jeśli choroba trwa do 7 dni, możesz sam poświadczyć swoją niezdolność do pracy. Wiele firm ma do tego specjalne formularze.
3. Fit Note (Sick Note): Jeśli choroba trwa dłużej niż 7 dni, będziesz potrzebować zaświadczenia lekarskiego od lekarza rodzinnego lub innego uprawnionego pracownika służby zdrowia. To zaświadczenie określa, czy jesteś niezdolny do pracy, czy też możesz pracować z pewnymi modyfikacjami.

Ważne: Zawsze sprawdź wewnętrzne procedury swojej firmy, ponieważ mogą mieć one dodatkowe wymagania.

Co jeśli nie kwalifikujesz się do SSP?

Istnieją sytuacje, w których pracownik nie spełnia kryteriów do otrzymywania SSP, na przykład zarabia poniżej LEL lub przekroczył już maksymalny okres pobierania zasiłku. W takich przypadkach istnieją inne formy wsparcia:

• Employment and Support Allowance (ESA): Jest to świadczenie dla osób, które są chore lub niepełnosprawne i nie mogą pracować. Wypłacane jest przez Department for Work and Pensions (DWP).
• Universal Credit: To świadczenie zastępujące wiele innych zasiłków. Jeśli jesteś niezdolny do pracy z powodu choroby i nie kwalifikujesz się do SSP, możesz ubiegać się o Universal Credit. Twoja zdolność do pracy będzie oceniana przez DWP.

Porada: Jeśli nie wiesz, które świadczenie jest dla Ciebie odpowiednie, skontaktuj się z Citizens Advice lub bezpośrednio z DWP. Mogą oni pomóc w nawigacji po skomplikowanym systemie.

Rola pracodawcy i Company Sick Pay (CSP)

Wielu pracodawców oferuje tzw. Company Sick Pay (CSP), czyli firmowy zasiłek chorobowy. Są to zazwyczaj lepsze warunki niż SSP, np. wypłacanie pełnego wynagrodzenia przez pewien okres choroby. Warunki CSP są zawsze określone w umowie o pracę lub regulaminie wewnętrznym firmy.

CSP jest dodatkiem do SSP – pracodawca najpierw wypłaca SSP, a następnie może uzupełnić tę kwotę do pełnego wynagrodzenia, zgodnie z polityką firmy. To pokazuje, że warto zawsze dokładnie zapoznać się z warunkami zatrudnienia.

Kluczowe rzeczy do zapamiętania

Podsumowując, system zasiłków chorobowych w Wielkiej Brytanii, choć na pierwszy rzut oka złożony, ma na celu zapewnienie podstawowego bezpieczeństwa finansowego pracownikom. Oto najważniejsze punkty:

• SSP to minimalne ustawowe świadczenie wypłacane przez pracodawcę.
• Zawsze zgłaszaj chorobę zgodnie z procedurami swojej firmy.
• Pamiętaj o Waiting Days (pierwsze 3 dni bez SSP).
• Jeśli choroba trwa dłużej niż 7 dni, potrzebujesz Fit Note.
• Jeśli nie kwalifikujesz się do SSP, sprawdź możliwość ubiegania się o ESA lub Universal Credit.
• Sprawdź, czy Twój pracodawca oferuje Company Sick Pay (CSP), który może zapewnić lepsze warunki.

Zrozumienie tych zasad pozwoli Ci spokojniej przejść przez okres choroby i skupić się na powrocie do zdrowia, mając pewność, że Twoje prawa są chronione.